รวมสุดยอดเรื่องราว “อวกาศ” ประจำปี 2025 หลากนวัตกรรมเพื่อการสำรวจ “จักรวาล”

รวมสุดยอดเรื่องราว “อวกาศ” ประจำปี 2025 หลากนวัตกรรมเพื่อการสำรวจ “จักรวาล”ปี 2025 ถือเป็นอีกหนึ่งหมุดหมายสำคัญของการสำรวจอวกาศโลก เมื่อเทคโนโลยีใหม่ ๆ และองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ถูกผลักดันอย่างก้าวกระโดด ทั้งจากภารกิจของหน่วยงานอวกาศชั้นนำ ไปจนถึงแนวคิดที่เคยเป็นเพียงจินตนาการ แต่เริ่มเข้าใกล้ความเป็นจริงมากขึ้นตลอดทั้งปี เราได้เห็นทั้งความสำเร็จ ความท้าทาย และคำถามครั้งใหญ่ที่ยังรอคำตอบ วันนี้ TNN Tech Reports ชวนย้อนดู 6 เรื่องราวอวกาศสำคัญแห่งปี 2025 ที่สะท้อนทิศทางอนาคตของมนุษย์บนห้วงอวกาศ1. จีนยกระดับ “ครัวอวกาศ” เปิดตัวเตาอบทำอาหารบนสถานีอวกาศครั้งแรกของโลกหนึ่งในข่าวที่สร้างความตื่นเต้นไปทั่วโลก คือผลงานขององค์การอวกาศจีน ที่ประสบความสำเร็จในการนำ เตาอบลมร้อนสำหรับอวกาศ ขึ้นไปใช้งานจริงบนสถานีอวกาศเป็นครั้งแรก ถือเป็นการยกระดับคุณภาพชีวิตของนักบินอวกาศอย่างมีนัยสำคัญเตาอบดังกล่าวถูกส่งขึ้นไปพร้อมยานอวกาศภารกิจ เสินโจว-21 โดยออกแบบมาให้ทำงานได้ในสภาพไร้แรงโน้มถ่วง ใช้เทคโนโลยีการเร่งปฏิกิริยาด้วยอุณหภูมิสูง ร่วมกับระบบกรองหลายชั้น เพื่อให้อบอาหารได้โดยไม่เกิดควัน ซึ่งเป็นข้อจำกัดสำคัญในสภาพแวดล้อมวงโคจรทีมวิศวกรยังติดตั้งอุปกรณ์เสริมอย่างตัวเก็บเศษอาหาร ตะแกรงทำความร้อน ถาดอบ และตะกร้าหมุน เพื่อป้องกันไม่ให้อาหารลอยกระจัดกระจาย พร้อมเพิ่มอุณหภูมิสูงสุดได้ถึง 190 องศาเซลเซียส ทำให้อาหารที่ได้มีลักษณะสุก เหลือง กรอบ ไม่ต่างจากการอบบนโลกจีนได้สาธิตการใช้งานจริงด้วยการอบปีกไก่บนอวกาศ และยืนยันว่าเตาอบนี้สามารถใช้อบเค้ก อบถั่วลิสง หรือย่างเนื้อได้ ถือเป็น เตาอบเครื่องแรกของโลกที่ออกแบบมาเพื่อสถานีอวกาศโดยเฉพาะ และช่วยให้นักบินอวกาศได้เพลิดเพลินกับมื้ออาหารจานร้อนอย่างแท้จริง2. ปริศนาวัตถุลึกลับ 3I/ATLAS ดาวหางจากนอกระบบสุริยะ หรือร่องรอยสิ่งมีชีวิตต่างดาวอีกหนึ่งประเด็นร้อนแห่งปี คือการถกเถียงเกี่ยวกับวัตถุลึกลับในอวกาศที่มีชื่อว่า ทรีไอ/แอตลาส (3I/ATLAS) ซึ่งถูกตั้งคำถามว่าแท้จริงแล้วคือดาวหาง หรืออาจเป็นยานของมนุษย์ต่างดาววัตถุนี้ถูกค้นพบครั้งแรกในเดือนกรกฎาคม โดยกล้องโทรทรรศน์ ATLAS ซึ่งใช้สำหรับเฝ้าระวังการชนของดาวเคราะห์น้อย จุดที่ทำให้มันได้รับความสนใจจากทั่วโลก คือวิถีโคจรที่ผิดปกติ บ่งชี้ว่ามันเดินทางเข้าสู่ระบบสุริยะจากบริเวณที่ไม่เคยรู้จักมาก่อนในเดือนพฤศจิกายน องค์การนาซาได้เผยแพร่ภาพและข้อมูลการวิเคราะห์ใหม่ ยืนยันว่า 3I/ATLAS คือ ดาวหางจากนอกระบบสุริยะ เพื่อสยบกระแสทฤษฎีสมคบคิดเกี่ยวกับมนุษย์ต่างดาวอย่างไรก็ตาม นักวิทยาศาสตร์บางส่วนยังไม่ปักใจเชื่อ หนึ่งในนั้นคือ อาวี โลบ (Avi Loeb) นักฟิสิกส์ดาราศาสตร์แห่งมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด ที่ชี้ว่าวิถีการเคลื่อนที่ของวัตถุนี้ยังมีความผิดแปลก และเรียกร้องให้มีการตรวจสอบเพิ่มเติม เพื่อหาคำตอบว่า นี่คือปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ หรือหลักฐานของเทคโนโลยีจากนอกโลกกันแน่3. ESA เปิดตัวจานรับสัญญาณอวกาศลึก เสริมพลังการสื่อสารข้ามจักรวาลองค์การอวกาศยุโรป หรือ ESA เปิดตัวโครงสร้างพื้นฐานสำคัญด้วยการสร้าง จานรับสัญญาณอวกาศลึก (Deep Space Antenna) ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 35 เมตร เพื่อรองรับภารกิจสำรวจอวกาศที่ซับซ้อนและอยู่ไกลออกไปมากขึ้นจานรับสัญญาณนี้มีชื่อว่า นิว นอร์เซีย สาม (New Norcia 3) ตั้งอยู่ที่เมืองนิวนอร์เซีย ประเทศออสเตรเลีย ออกแบบมาเพื่อรองรับปริมาณข้อมูลมหาศาลจากยานอวกาศสำรวจห้วงลึกเทคโนโลยีสำคัญของจานนี้คือความสามารถในการตรวจจับสัญญาณที่อ่อนมากจากยานที่อยู่ห่างไกลหลายล้าน หรือหลายพันล้านกิโลเมตร พร้อมระบบขยายสัญญาณความถี่วิทยุขนาด 20 กิโลวัตต์ ช่วยให้สามารถส่งคำสั่งและรับข้อมูลจากภารกิจอวกาศลึกได้อย่างมีเสถียรภาพESA ระบุว่า New Norcia 3 จะเริ่มให้บริการอย่างเป็นทางการในปี 2026 และจะเป็นหัวใจสำคัญของภารกิจสำรวจดาวเคราะห์และจักรวาลในอนาคต4. วิกฤตสตาร์ไลเนอร์ จุดเปลี่ยนยานอวกาศของโบอิ้งปี 2025 ยังเป็นปีแห่งความท้าทายของบริษัทโบอิ้ง กับภารกิจยาน สตาร์ไลเนอร์ (Starliner) ที่เกิดปัญหาระบบขับดันระหว่างการส่งนักบินอวกาศ บุช วิลมอร์ (Butch Wilmore) และ ซูนี วิลเลียมส์ (Suni Williams) ไปยังสถานีอวกาศภารกิจที่เดิมวางแผนไว้เพียง 8 วัน ต้องยืดเยื้อยาวนานถึง 9 เดือน ส่งผลให้นาซาตัดสินใจเจรจาปรับสัญญาใหม่ โดยเปลี่ยนบทบาทของสตาร์ไลเนอร์ไปเป็นการขนส่งสินค้า แทนการขนส่งนักบินอวกาศ จนกว่าจะมีการประเมินความพร้อมอีกครั้งนาซาและโบอิ้งตกลงว่า เที่ยวบินถัดไปซึ่งเร็วที่สุดอาจเกิดขึ้นในเดือนเมษายน 2026 จะต้องผ่านการทดสอบและรับรองใหม่ทั้งหมด และจะเป็นภารกิจไร้มนุษย์อวกาศ ถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของยานที่ครั้งหนึ่งเคยถูกมองว่าเป็นคู่แข่งโดยตรงของ สเปซเอ็กซ์5. สนามบินอวกาศ แนวคิดระบบนิเวศการขนส่งแห่งอนาคตของ ESAESA ยังได้เผยแนวคิดใหญ่ในการสร้างระบบนิเวศการขนส่งอวกาศ ที่เปรียบเสมือน “สนามบินอวกาศ” เพื่อรองรับยุคของยานอวกาศใช้ซ้ำ และการขนส่งเชิงพาณิชย์ในวงโคจรแนวคิดนี้รวมถึงศูนย์กลางโลจิสติกส์บนอวกาศ สำหรับการเติมเชื้อเพลิง การบำรุงรักษา และการประกอบชิ้นส่วน ก่อนส่งยานไปยังจุดหมายปลายทางหัวใจสำคัญคือโครงการ โอดิสซีย์ (Odyssey) สถานีเชื้อเพลิงอัตโนมัติไร้คนขับบนวงโคจร ทำหน้าที่เป็นคลังเชื้อเพลิงสำหรับดาวเทียมและยานอวกาศ เพื่อยืดอายุการใช้งานและลดต้นทุนการปล่อยจรวดจากโลกหากโครงการนี้ประสบความสำเร็จ จะเป็นก้าวสำคัญสู่การใช้พื้นที่อวกาศอย่างยั่งยืน และวางรากฐานของ เศรษฐกิจอวกาศหมุนเวียน ในอนาคต6. กองทัพอวกาศสหรัฐฯ กับแคปซูลยานแม่ รับมือภัยคุกคามนอกโลกปิดท้ายด้วยแนวคิดด้านความมั่นคงอวกาศ เมื่อกองทัพอวกาศสหรัฐฯ ลงทุนพัฒนา แคปซูลบรรทุกเครื่องบินบนอวกาศ ทำหน้าที่เสมือน “ยานแม่” สำหรับจอดและปล่อยยานพาหนะไปจัดการภัยคุกคามบนวงโคจรรายงานโดย BBC Sky at Night Magazine ระบุว่า โครงการนี้มีมูลค่าสัญญากว่า 60 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือราว 2,000 ล้านบาท โดยบริษัทผู้พัฒนาคือ กราวิติกส์ (Gravitics) ผู้เชี่ยวชาญด้านโครงสร้างสถานีอวกาศแม้รายละเอียดเชิงลึกยังไม่เปิดเผย แต่ภาพแนวคิดเผยให้เห็นโมดูลทรงกระบอก พร้อมแผงโซลาร์เซลล์แบบพับได้ และคาดว่าการสาธิตต้นแบบอาจเริ่มขึ้นได้เร็วที่สุดในปีหน้าข่าวที่เกี่ยวข้องยาน “Starliner” ประกาศเที่ยวบินถัดไป เตรียมใช้ขนส่งสินค้าแทนการส่ง “นักบินอวกาศ”ยุโรปใช้ดวงจันทร์จำลองลูน่า (LUNA) ฝึกนักบินอวกาศ ESA เตรียมร่วมโครงการอาร์ทีมิสESA เล็งสร้าง “สนามบินอวกาศ” เปิดตัว “Odyssey” สถานีเชื้อเพลิงในวงโคจรยุโรปเร่งเครื่องคัดเลือก 5 บริษัทจรวดยุคใหม่ ผลักดันธุรกิจขนส่งอวกาศโดยเอกชนอัปเดตยาน Starliner ต้องหยุดบินจนถึงปี 2026 และอาจไม่มีนักบินบนยานในภารกิจหน้า