รู้จักเครื่องบินขับไล่ F-35 อิสราเอล และเครื่องบิน YAK-130 อิหร่าน ในการปะทะครั้งประวัติศาสตร์เหนือน่านฟ้ากรุงเตหะราน

รู้จักเครื่องบินขับไล่ F-35 อิสราเอล และเครื่องบิน YAK-130 อิหร่าน ในการปะทะครั้งประวัติศาสตร์เหนือน่านฟ้ากรุงเตหะรานวันที่ 4 มีนาคมที่ผ่านมา กองกำลังป้องกันประเทศอิสราเอล (Israel Defense Forces: IDF) แถลงว่า เครื่องบินขับไล่ล่องหนแบบ F-35I Adir ของกองทัพอากาศอิสราเอล สามารถยิงเครื่องบินแบบ Yak-130 ของอิหร่านตกเหนือกรุงเตหะราน โดยฝ่ายอิสราเอลระบุว่าเป็นครั้งแรกที่เครื่องบินตระกูล F-35 ยิงเครื่องบินรบแบบมีนักบินตกในการเผชิญหน้าทางอากาศIDF ระบุว่า การปะทะดังกล่าวเกิดขึ้นระหว่างภารกิจควบคุมน่านฟ้า หลังการเปิดปฏิบัติการทางอากาศในวงกว้าง อย่างไรก็ตาม จนถึงขณะนี้ยังไม่มีภาพหรือข้อมูลอิสระที่สามารถตรวจสอบเหตุการณ์ได้ ขณะที่ทางการอิหร่านยังไม่ได้ออกแถลงการณ์ยืนยันหรือปฏิเสธกรณีดังกล่าวอย่างเป็นทางการนอกจากนี้ยังเป็นการปะทะทางอากาศครั้งแรกของอิสราเอลในรอบ 40 ปี นับตั้งแต่เครื่องบิน F-15 เคยยิงเครื่องบินรบซีเรียตกเมื่อปี 2528 กองทัพอิสราเอลระบุว่า การเผชิญหน้าครั้งนี้เกิดขึ้นหลังจากที่อิสราเอลได้ดำเนิน "ยุทธการสิงโตคำราม" (Operation Roaring Lion) เพื่อทำลายระบบป้องกันภัยทางอากาศหลายสิบแห่งทั่วอิหร่าน รวมถึงมีการทิ้งระเบิดใส่เครื่องบินรบ F-4 และ F-5 ของอิหร่านขณะเตรียมจอดอยู่บนรันเวย์สมรรถนะ F-35I กับ Yak-130 แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญF-35I “Adir” เป็นรุ่นดัดแปลงเฉพาะของอิสราเอลจาก F-35A พัฒนาโดยบริษัท Lockheed Martin ในสหรัฐฯ จัดเป็นเครื่องบินขับไล่ยุคที่ 5 (Fifth-generation fighter) จุดเด่นคือเทคโนโลยีล่องหน (stealth) ระบบเรดาร์ AESA ขั้นสูง การเชื่อมโยงข้อมูลแบบเครือข่าย (sensor fusion) และความสามารถโจมตีทั้งอากาศสู่อากาศและอากาศสู่พื้นดิน ความเร็วสูงสุดประมาณ 1.6 มัค รัศมีปฏิบัติการราว 1,000 กิโลเมตร (โดยไม่เติมเชื้อเพลิงกลางอากาศ) และสามารถติดตั้งขีปนาวุธนำวิถีอากาศสู่อากาศระยะไกลในทางตรงกันข้าม Yak-130 ซึ่งพัฒนาโดยบริษัท Yakovlev ของรัสเซีย ถูกออกแบบหลักเป็นเครื่องบินฝึกนักบินขั้นสูง และเครื่องบินโจมตีเบา (light attack aircraft) แม้จะติดตั้งอาวุธปล่อยนำวิถีและจรวดได้ แต่ไม่มีคุณสมบัติล่องหน และระบบเรดาร์รวมถึงการรับรู้สถานการณ์ทางอากาศด้อยกว่าเครื่องบินขับไล่ยุคที่ 5 อย่างชัดเจน ความเร็วสูงสุดอยู่ที่ประมาณ 0.9 มัคผู้เชี่ยวชาญด้านการบินทหารหลายรายมองว่า หากเป็นการเผชิญหน้าโดยตรงระหว่างเครื่องทั้งสองแบบในสภาพแวดล้อมที่ F-35 ได้เปรียบด้านการตรวจจับก่อน (first-look, first-shot capability) โอกาสของ Yak-130 จะค่อนข้างจำกัด อย่างไรก็ตาม รายละเอียดเชิงยุทธวิธีของเหตุการณ์ครั้งนี้ยังไม่ถูกเปิดเผยบริบทปฏิบัติการและคำกล่าวอ้างจากฝ่ายอิสราเอลกองทัพอิสราเอลระบุว่า เหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นหลังการเปิดยุทธการที่มีเป้าหมายทำลายระบบป้องกันภัยทางอากาศของอิหร่านหลายจุด พร้อมอ้างว่าสามารถควบคุมน่านฟ้าเหนือกรุงเตหะรานได้บางส่วนนอกจากนี้ ยังมีรายงานจากสื่ออังกฤษว่าเครื่องบินแบบ F-35B Lightning II ของกองทัพอากาศสหราชอาณาจักร (Royal Air Force: RAF) ปฏิบัติภารกิจยิงโดรนที่เชื่อมโยงกับอิหร่านเหนือน่านฟ้าจอร์แดน อย่างไรก็ตาม รายละเอียดเชิงปฏิบัติการยังไม่ถูกเปิดเผยต่อสาธารณะฝ่ายอิสราเอลยังอ้างว่า การปะทะครั้งนี้ถือเป็นครั้งแรกในรอบกว่า 40 ปีที่อิสราเอลยิงเครื่องบินฝ่ายตรงข้ามตก นับตั้งแต่ยุคเครื่องบิน F-15 ปะทะกับเครื่องบินของซีเรียในช่วงทศวรรษ 1980ฝั่งอิหร่านยังไม่ยืนยันสถานการณ์สู้รบที่ขยายวงจนถึงขณะนี้ ทางการอิหร่านยังไม่มีคำแถลงอย่างเป็นทางการเกี่ยวกับกรณี Yak-130 ถูกยิงตก ขณะที่การสู้รบในภาพรวมทวีความรุนแรงขึ้น มีรายงานว่ามีการโจมตีทางอากาศหลายระลอก รวมถึงการยิงขีปนาวุธและส่งอากาศยานไร้คนขับตอบโต้เป้าหมายในภูมิภาคผู้เชี่ยวชาญด้านความมั่นคงระบุว่า การเผชิญหน้าระหว่างเครื่องบินรบแบบมีนักบินของทั้งสองประเทศเหนือดินแดนอิหร่าน หากได้รับการยืนยันอย่างเป็นทางการ จะถือเป็นพัฒนาการสำคัญที่อาจส่งผลต่อสมดุลเชิงยุทธศาสตร์ในตะวันออกกลาง และเพิ่มความเสี่ยงต่อการขยายตัวของความขัดแย้งในระดับภูมิภาคสถานการณ์ยังคงเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว และจำเป็นต้องติดตามแถลงการณ์เพิ่มเติมจากทั้งสองฝ่าย รวมถึงข้อมูลยืนยันจากแหล่งอิสระต่อไปข่าวที่เกี่ยวข้องสถานทูตประกาศอพยพคนไทยออกจากอิหร่าน 7 – 10 มี.ค. ลงทะเบียนรอบแรกพรุ่งนี้ ทรัมป์จะส่งทหารเรือคุ้มกันเรือที่ผ่านช่องแคบฮอร์มุซ หลังอิหร่านประกาศปิดเส้นทาง ชาวอิหร่านร่วมพิธีศพนักเรียนที่เสียชีวิตจากการโจมตีของสหรัฐฯ-อิสราเอลอิหร่านให้คำมั่นกับทางการจีนจะทำทุกวิถีทางปกป้องชาวจีนในอิหร่าน "เนทันยาฮู" ย้ำถึงสงครามอิหร่าน "ไม่ยืดเยื้อแต่ใช้เวลา"