เปิดรายละเอียด 16 รอยเลื่อนมีพลังในไทย เสี่ยงแผ่นดินไหวในอนาคต

เหตุการณ์ แผ่นดินไหว เมื่อวันที่ 28 มีนาคม 2568 ที่ผ่านมา ได้สร้างความเสียหายมหาศาล และตอกย้ำถึงภัยพิบัติทางธรรมชาติที่อันตราย แม้ว่าศูนย์กลางการเกิดแผ่นดินไหวครั้งนั้นจะอยู่นอกประเทศไทย แต่แรงสั่นสะเทือนที่รับรู้ได้ในหลายพื้นที่ ได้แสดงให้เห็นถึงความเชื่อมโยงและความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจาก “รอยเลื่อนมีพลัง” ที่ซ่อนตัวอยู่ใต้ผืนแผ่นดินไทยประเทศไทยตั้งอยู่ในบริเวณที่มีความซับซ้อนทางธรณีวิทยา ทำให้มีรอยเลื่อนจำนวนมากกระจายอยู่ทั่วประเทศ ในจำนวนนี้ มีรอยเลื่อนที่ได้รับการระบุว่าเป็นรอยเลื่อนมีพลัง ซึ่งหมายถึงรอยเลื่อนที่มีประวัติการเกิดแผ่นดินไหวในอดีต หรือมีหลักฐานบ่งชี้ว่ายังมีการเคลื่อนตัวอยู่ในปัจจุบัน รอยเลื่อนเหล่านี้จึงเป็นแหล่งกำเนิดของแผ่นดินไหวที่อาจเกิดขึ้นได้ในอนาคต และก่อให้เกิดความเสี่ยงต่อชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน ข้อมูลเมื่อปี 2563 จากกรมทรัพยากรธรณี ระบุถึง 16 รอยเลื่อน มีพลังในไทย ดังนี้1.กลุ่มรอยเลื่อนอุตรดิตถ์วางตัวในแนวทิศตะวันออกเฉียงเหนือ-ตะวันตกเฉียงใต้ มีมุมเอียงไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ มีความยาวประมาณ 130 กิโลเมตร รอยเลื่อนนี้เริ่มปรากฏให้เห็นชัดเจนตั้งแต่อำเภอฟากท่า ยาวลงมาในพื้นที่อำเภอน้ำปาด อำเภอทองแสนขัน และอำเภอพิชัย จังหวัดอุตรดิตถ์ มีลักษณะธรณีสัณฐานที่บ่งชี้ความมีพลังของรอยเลื่อน คือ แนวรอยเลื่อน และแนวสามเหลี่ยม เป็นแนวตรงทับหน้าทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ผารอยเลื่อนพบในหลายพื้นที่ เช่น บริเวณบ้านฟากนา และที่บ้านปางหมิ่น สำหรับบริเวณบ้านปางหมิ่น ผารอยเลื่อนสูงประมาณ 2 เมตร นอกจากนี้ยังพบว่ามีธรณีสัณฐานของการเลื่อนซ้ายของลำห้วยสาขาของห้วยน้ำออกเป็นระยะทาง 2 เมตร และมีเนินตะกอนน้ำพาที่ถูกรอยเลื่อนตัดเลื่อนออกออกจากกันแบบเหลื่อมซ้ายบริเวณปากห้วยไพร รอยเลื่อนอุตรดิตถ์มีลักษณะการเลื่อนในแนวดิ่ง แบบรอยเลื่อนย้อนและเลื่อนตัวตามแนวระนาบแบบเหลื่อมซ้ายข้อมูลร่องสำรวจพบว่ารอยเลื่อนนี้เคยเกิดแผ่นดินไหวบริเวณพื้นที่บ้านโทยต้า ตำบลสองคอน อำเภอฟากท่า จังหวัดอุตรดิตถ์ เมื่อประมาณ 3,000 ปี ด้วยขนาด 6.3 และพื้นที่บ้านหนองแท้ว ตำบลบ้านฝาย อำเภอน้ำปาด จังหวัดอุตรดิตถ์ เมื่อประมาณ 4,000 ปี ด้วยแผ่นดินไหวขนาด 7.1 เมื่อสืบค้นข้อมูลพบว่าเมื่อวันที่ 25 มิถุนายน 2541 ได้เกิดแผ่นดินไหวขนาด 3.2 มีศูนย์เกิดบริเวณอำเภอท่าปลา จังหวัดอุตรดิตถ์ ประชาชนรู้สึกได้ในหลายอำเภอรวมทั้งอำเภอเมืองอุตรดิตถ์”2.กลุ่มรอยเลื่อนศรีสวัสดิ์วางตัวในทิศตะวันตกเฉียงเหนือ-ตะวันออกเฉียงใต้ เริ่มต้นจากพื้นที่ในสหภาพเมียนมาต่อเนื่องเข้าเขตประเทศไทยในพื้นที่อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก อำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี พาดผ่านอุทยานแห่งชาติห้วยขาแข้ง อำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี ต่อเนื่องมายังอำเภอศรีสวัสดิ์ อำเภอหนองปรือ และอำเภอบ่อพลอย จังหวัดกาญจนบุรี และอำเภอด่านช้าง จังหวัดสุพรรณบุรี มีความยาวรวมประมาณ 220 กิโลเมตรลักษณะทางธรณีสัณฐานที่แสดงถึงความมีพลังของรอยเลื่อนนี้ ได้แก่ ธารเหลื่อม ธารหัวขาด หุบเขาสายตรง และผาสามเหลี่ยม จากการศึกษาประวัติการเลื่อนตัวในโบราณกาลของรอยเลื่อนศรีสวัสดิ์จากร่องสำรวจ พบว่าเคยเกิดแผ่นดินไหวบริเวณบ้านโป่งรี ตำบลหนองรี อำเภอบ่อพลอย จังหวัดกาญจนบุรี เมื่อประมาณ 5,000 ปีที่แล้ว ด้วยขนาด 6.8นอกจากนี้ ยังเคยเกิดแผ่นดินไหวในพื้นที่รอยเลื่อนศรีสวัสดิ์เมื่อวันที่ 22 เมษายน 2526 มีขนาด 5.9 และมีศูนย์เกิดอยู่ใกล้บริเวณอ่างเก็บน้ำเขื่อนศรีนครินทร์ ซึ่งสามารถรับรู้แรงสั่นสะเทือนได้ถึงกรุงเทพมหานคร3.กลุ่มรอยเลื่อนเวียงแหงวางตัวในแนวทิศเหนือ-ทิศใต้ พาดผ่านตั้งแต่ อำเภอเวียงแหง และต่อเนื่องถึงอำเภอสะเมิง จังหวัดเชียงใหม่ มีความยาวรวมประมาณ 100 กิโลเมตร มีลักษณะการเลื่อนแบบรอยเลื่อนปรกติ ลักษณะทางธรณีสัณฐานที่บ่งบอกความมีพลังของรอยเลื่อนนี้ ประกอบด้วย ผารอยเลื่อน ผาสามเหลี่ยม และหุบเขาเส้นตรงจากข้อมูลธรณีวิทยาแผ่นดินไหวที่พบในร่องสำรวจบริเวณบ้านเปียงหลวง ตำบลเปียงหลวง และบ้านเวียงแหง ตำบลเมืองแหง อำเภอเวียงแหง จังหวัดเชียงใหม่ พบหลักฐานแผ่นดินไหวโบราณขนาด 6.8 ซึ่งเกิดจากการเลื่อนตัวของรอยเลื่อนเวียงแหงเมื่อประมาณ 2,000 ปีที่แล้ว รอยเลื่อนเวียงแหงมีอัตราการเลื่อนตัวอยู่ที่ 0.01-0.11 มิลลิเมตรต่อปี4.กลุ่มรอยเลื่อนระนองวางตัวในทิศตะวันออกเฉียงเหนือ-ตะวันตกเฉียงใต้ เริ่มตั้งแต่ในทะเลอันดามัน ผ่านอำเภอตะกั่วป่าและอำเภอคุระบุรี จังหวัดพังงา ต่อเนื่องมายังพื้นที่อำเภอสุขสำราญ อำเภอกะเปอร์ อำเภอเมืองระนอง อำเภอละอุ่น และอำเภอกระบุรี ของจังหวัดระนอง พาดผ่านพื้นที่อำเภอพะโต๊ะ อำเภอสวี อำเภอเมืองชุมพร และอำเภอท่าแซะ จังหวัดชุมพรและต่อเนื่องไปในพื้นที่อำเภอบางสะพานน้อย อำเภอบางสะพาน อำเภอทับสะแก อำเภอเมืองประจวบคีรีขันธ์ และอำเภอกุยบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ และลงอ่าวไทยบริเวณทิศตะวันออกของอำเภอสามร้อยยอด จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ มีความยาวเฉพาะส่วนที่ปรากฏบนแผ่นดินประมาณ 300 กิโลเมตรลักษณะธรณีสัณฐานที่สำคัญประกอบด้วย ธารเหลื่อม พุน้ำร้อน และผาสามเหลี่ยม ซึ่งบ่งชี้ว่ารอยเลื่อนระนอง มีการเลื่อนตัวตามแนวระนาบเหลื่อมซ้าย เหตุการณ์แผ่นดินไหวที่เกิดขึ้นสัมพันธ์กับกลุ่มรอยเลื่อนนี้ ตามข้อมูลของสำนักสำรวจธรณีวิทยาของสหรัฐอเมริกา (USGS) ระบุว่าได้เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 27-28 กันยายน 2549 มีขนาด 4.1-4.7 จำนวน 6 ครั้ง และในวันที่ 8 ตุลาคม 2549 มีขนาด 5.0 จำนวน 1 ครั้ง ทั้งสองเหตุการณ์นี้มีศูนย์เกิดในอ่าวไทยด้านทิศตะวันออกของอำเภอสามร้อยยอด ประชาชนในหลายท้องที่รู้สึกได้ถึงแรงสั่นสะเทือนของพื้นดิน ได้แก่ อำเภอหัวหิน อำเภอสามร้อยยอด อำเภอกุยบุรี อำเภอปราณบุรี อำเภอบางสะพาน อำเภอทับสะแก จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ และอำเภอชะอำ อำเภอท่ายาง จังหวัดเพชรบุรี5.กลุ่มรอยเลื่อนแม่ฮ่องสอนมีแนวการวางตัวในทิศเหนือ-ใต้ เริ่มตั้งแต่อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน ผ่านอำเภอขุนยวม อำเภอแม่ลาน้อย และอำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน ต่อเนื่องลงมาถึงบริเวณทิศเหนือของอำเภอท่าสองยาง จังหวัดตาก มีความยาวประมาณ 200 กิโลเมตรจากการศึกษาพบว่ารอยเลื่อนแม่ฮ่องสอนมีการเลื่อนตัวในแนวดิ่งแบบรอยเลื่อนปรกติ อาศัยหลักฐานธรณีสัณฐานที่ปรากฏให้เห็นในปัจจุบัน พบลักษณะตะพักของผารอยเลื่อนตามแนวสองข้างลำน้ำในแอ่งแม่สะเรียงจำนวน 4 ระดับอย่างชัดเจน นอกจากนี้ยังพบธรณีสัณฐานของผาสามเหลี่ยมที่เรียงซ้อนกันหลายระดับ ไม่น้อยกว่า 4 ชั้น ทั้งนี้เป็นผลจากการเลื่อนตัวหลายครั้งของรอยเลื่อนนี้ในอดีต ธรณีสัณฐานอีกลักษณะหนึ่งที่ปรากฏเด่นชัดมากในพื้นที่อำเภอแม่สะเรียงคือลักษณะทางน้ำแบบหุบเขารูปแก้วไวน์ ซึ่งแสดงถึงว่าพื้นที่นี้มีการยกตัวอย่างต่อเนื่องจากอดีตถึงปัจจุบัน ซึ่งส่งผลให้ทางน้ำกัดเซาะลึกลงด้านล่างมากกว่าการกัดเซาะด้านข้างในพื้นที่ของรอยเลื่อนแม่ฮ่องสอนมีแผ่นดินไหวขนาดเล็กและขนาดปานกลางเกิดขึ้นบ่อยหลายครั้ง ที่สำคัญคือเหตุการณ์เมื่อวันที่ 10 เมษายน 2556 เกิดแผ่นดินไหวขนาด 5.1 มีศูนย์เกิดในตอนเหนือของรอยเลื่อนในพื้นที่ของสหภาพเมียนมา ประชาชนรู้สึกได้ในหลายจังหวัดในภาคเหนือของประเทศไทย6.กลุ่มรอยเลื่อนแม่อิงมีแนวการวางตัวอยู่ในทิศตะวันออกเฉียงเหนือ-ตะวันตกเฉียงใต้ เริ่มตั้งแต่อำเภอเทิง อำเภอขุนตาล อำเภอเชียงของ อำเภอเวียงแก่น จังหวัดเชียงราย ยาวต่อเนื่องเข้าไปใน สปป.ลาว มีความยาวประมาณ 70 กิโลเมตรลักษณะธรณีสัณฐานที่บ่งบอกถึงความมีพลังประกอบด้วย ธารเหลื่อม ตะพักขั้นบันได และผาสามเหลี่ยม รอยเลื่อนนี้ที่ยาวต่อเนื่องเข้าไปใน สปป.ลาว แสดงรูปแบบการเลื่อนตัวตามแนวระนาบเหลื่อมซ้าย จากหลักฐานของการหักงอของลำแม่น้ำโขง หรือธารเหลื่อมเป็นระยะทางประมาณ 5 กิโลเมตร บริเวณใกล้บ้านห้วยลึก อำเภอเวียงแก่น จังหวัดเชียงรายจากข้อมูลร่องสำรวจ รอยเลื่อนนี้เคยเกิดแผ่นดินไหวบริเวณพื้นที่บ้านปางค่า ตำบลตับเต่า อำเภอเทิง จังหวัดเชียงราย เมื่อประมาณ 2,000 ปี ด้วยขนาด 6.7 ข้อมูลศูนย์เกิดแผ่นดินไหวจากเครื่องมือตรวจวัดแผ่นดินไหวในกลุ่มรอยเลื่อนนี้ พบว่าตั้งแต่ปี พ.ศ. 2530 เป็นต้นมา เคยเกิดแผ่นดินไหวขนาด 3.0-4.1 จำนวน 5 ครั้ง โดยเฉพาะแผ่นดินไหวขนาด 4.1 เมื่อวันที่ 25 มีนาคม 2554 ประชาชนในหลายอำเภอรู้สึกได้ถึงแรงสั่นสะเทือนพื้นดิน7.กลุ่มรอยเลื่อนแม่ลาวเป็นรอยเลื่อนที่มีการวางตัวในแนวทิศตะวันออกเฉียงเหนือ-ตะวันตกเฉียงใต้ พาดผ่านอำเภอแม่สรวย อำเภอแม่ลาว และอำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย มีความยาวประมาณ 80 กิโลเมตร โดยล่าสุดผลจากการเลื่อนตัวของรอยเลื่อนแม่ลาวทำให้เกิดเหตุการณ์แผ่นดินไหวขนาดใหญ่ที่สุดในประเทศไทยในรอบกว่า 150 ปี คือเหตุการณ์แผ่นดินไหวขนาด 6.3 เมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม 2557 มีจุดเหนือศูนย์เกิดแผ่นดินไหวอยู่ในเขตตำบลดงมะดะ อำเภอแม่ลาว จังหวัดเชียงราย ทำให้เกิดความเสียหายอย่างมากต่อบ้านเรือนและทรัพย์สินของประชาชน โรงเรียน วัด และโรงพยาบาล ในอำเภอแม่ลาว อำเภอแม่สรวย และอำเภอพาน สามารถรับรู้แรงสั่นสะเทือนถึงตึกสูงในกรุงเทพมหานคร 1 โดยตรวจวัดแผ่นดินไหวตามได้มากกว่าหนึ่งพันครั้ง8. รอยเลื่อนแม่ทารอยเลื่อนนี้มีแนวเป็นรูปโค้งตามแนวลำน้ำแม่วอง และแนวลำน้ำแม่ทาในเขตจังหวัดเชียงใหม่และลำพูน มีความยาวทั้งสิ้นประมาณ 55 กิโลเมตร จากการศึกษาของการไฟฟ้าฝ่ายผลิต (2523) พบว่า ในช่วงระยะเวลา 6 เดือนของการศึกษาในปี พ.ศ. 2521 มีแผ่นดินไหวขนาดเล็กเกิด ในระดับตื้นอยู่มากมายในบริเวณรอยเลื่อนนี้9.กลุ่มรอยเลื่อนแม่จันวางตัวในแนวทิศตะวันตก-ตะวันออก มีมุมเอียงเทไปทางทิศเหนือ มีความยาวประมาณ 150 กิโลเมตร (เฉพาะในประเทศไทย) พาดผ่านหลายอำเภอในจังหวัดเชียงใหม่ (อำเภอฝางและอำเภอแม่อาย) และจังหวัดเชียงราย (อำเภอแม่จัน, อำเภอเชียงแสน, อำเภอดอยหลวง และอำเภอเชียงของ) และต่อเนื่องไปยัง สปป.ลาวรอยเลื่อนนี้แสดงลักษณะการเลื่อนตัวตามแนวระนาบเหลื่อมซ้ายเป็นหลัก ซึ่งมีหลักฐานทางธรณีสัณฐานบ่งชี้ถึงความมีพลัง เช่น ธารเหลื่อม (การเหลื่อมของลำห้วยสาขาย่อยของน้ำแม่จันเป็นระยะทางมากกว่า 600 เมตร) สันเขาเหลื่อม, ธารหัวขาด, ผารอยเลื่อน, สันกั้นผา, ผาสามเหลี่ยม, แหล่งพุน้ำร้อน (แหล่งพุน้ำร้อนแม่จัน) และหนองหล่ม (เวียงหนองหล่ม ซึ่งเชื่อว่าเป็นเมืองโยนกนครในอดีต) ลักษณะของหนองน้ำนี้เกิดจากการยุบตัวอันเนื่องมาจากการเลื่อนตัวสัมพันธ์กันของสองรอยเลื่อนหรือบริเวณส่วนโค้งของรอยเลื่อนแม่จันจากข้อมูลร่องสำรวจพบว่ารอยเลื่อนแม่จันเคยทำให้เกิดแผ่นดินไหวขนาด 6.9 เมื่อ 1,500 ปีที่แล้ว ในพื้นที่บ้านนโป่งป่าแขม ตำบลป่าตึง อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงรายเหตุการณ์แผ่นดินไหวสำคัญในพื้นที่ แผ่นดินไหวขนาด 6.3 เมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม 2550 มีสาเหตุจากการเลื่อนตัวของรอยเลื่อนแม่จันในส่วนของพื้นที่ สปป.ลาว เหตุการณ์แผ่นดินไหวส่งผลกระทบให้ผนังอาคารหลายหลังในจังหวัดเชียงรายได้รับความเสียหาย เช่น เสาอาคารเรียนโรงเรียนเม็งรายมหาราชวิทยาคม อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย และสามารถรับรู้ถึงแรงสั่นสะเทือนได้ในอาคารสูงของกรุงเทพมหานคร10.กลุ่มรอยเลื่อนเมยมีแนวการวางตัวในทิศตะวันตกเฉียงเหนือ-ตะวันออกเฉียงใต้ รอยเลื่อนเมยเริ่มต้นปรากฏในเขตพื้นที่ของสหภาพเมียนมายาวต่อเนื่องเข้าเขตประเทศไทยบริเวณลำน้ำเมยที่บ้านท่าสองยาง อำเภอท่าสองยาง จังหวัดตาก พาดผ่านอำเภอแม่ระมาด อำเภอแม่สอด อำเภอพบพระ อำเภอเมืองตาก อำเภอวังเจ้า จังหวัดตาก อำเภอโกสัมพีนคร และอำเภอคลองลาน ของจังหวัดกำแพงเพชร มีความยาวรวมประมาณ 260 กิโลเมตรธรณีสัณฐานที่สำคัญที่พบคือ ธารเหลื่อม, สันกั้นหุบเขา, เส้นตรง และผารอยเลื่อน หลักฐานของธารเหลื่อมปรากฏชัดเจนที่บริเวณด้านทิศตะวันออกเฉียงใต้ของบ้านท่าสองยาง อำเภอท่าสองยาง ลำห้วยขนาดเล็กถูกตัดให้หักเหลื่อมเป็นระยะทาง 500 เมตร และบ่งบอกว่าเป็นรอยเลื่อนตามแนวระนาบเหลื่อมขวาการเลื่อนตัวของรอยเลื่อนเมยก่อให้เกิดแผ่นดินไหวครั้งสำคัญในประเทศไทย เมื่อวันที่ 17 กุมภาพันธ์ 2518 ได้เกิดแผ่นดินไหวขนาด 5.6 มีศูนย์เกิดที่บ้านท่าสองยาง อำเภอท่าสองยาง ประชาชนรู้สึกได้หลายจังหวัดในภาคเหนือ รวมทั้งกรุงเทพมหานคร11.กลุ่มรอยเลื่อนเพชรบูรณ์วางตัวในทิศเหนือ-ใต้ ขนาบสองข้างของแอ่งที่ราบเพชรบูรณ์ รอยเลื่อนนี้มีการเอียงเทเข้าหากลางแอ่งทั้งสองด้าน จากภาพดาวเทียมและภาพถ่ายทางอากาศ พบว่าความคมชัดและความต่อเนื่องของแนวเส้นรอยเลื่อนด้านทิศตะวันออกของแอ่งเพชรบูรณ์มีมากกว่าแนวรอยเลื่อนด้านทิศตะวันตก มีลักษณะการเลื่อนแบบรอยเลื่อนปรกติ รอยเลื่อนนี้พาดผ่านพื้นที่ของอำเภอหล่มเก่า, อำเภอหล่มสัก และอำเภอเมืองเพชรบูรณ์ จังหวัดเพชรบูรณ์ มีความยาวประมาณ 150 กิโลเมตรลักษณะของธรณีสัณฐานที่บ่งบอกความมีพลังของรอยเลื่อนนี้ประกอบด้วย ผารอยเลื่อนและผาสามเหลี่ยมที่เรียงซ้อนกันเป็นระดับไม่น้อยกว่า 5 ชั้น ที่บ่อลูกรังบริเวณบ้านชำบอน อำเภอหล่มเก่า จังหวัดเพชรบูรณ์ พบชั้นกรวดชั้นทรายถูกรอยเลื่อนเพชรบูรณ์ตัดขาดออกจากกันประมาณ 1 เมตร ในแบบรอยเลื่อนปรกติ ซึ่งเป็นหลักฐานของเหตุการณ์แผ่นดินไหวเมื่อประมาณ 30,000 ปีที่แล้ว และจากข้อมูลร่องสำรวจบ้านซับกองทอง ตำบลสามแยก อำเภอวิเชียรบุรี จังหวัดเพชรบูรณ์ พบหลักฐานแผ่นดินไหวโบราณเกิดขึ้นขนาด 7.0 เมื่อประมาณ 1,500 ปี และ 200 ปีที่แล้วหากตรวจสอบข้อมูลการเกิดแผ่นดินไหว พบว่าเมื่อวันที่ 12 ตุลาคม 2533 ด้วยขนาด 4.0 ประชาชนรับรู้ได้ถึงแรงสั่นสะเทือนในอำเภอหล่มสักและอำเภอหล่มเก่า จังหวัดเพชรบูรณ์12.กลุ่มรอยเลื่อนพะเยาวางตัวในแนวเกือบเหนือ-ใต้ ค่อนมาทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ พาดผ่านบริเวณทิศตะวันตกของอำเภอพาน จังหวัดเชียงราย, อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา และอำเภอวังเหนือ จังหวัดลำปาง รอยเลื่อนนี้มีความยาวประมาณ 120 กิโลเมตรรอยเลื่อนพะเยาแสดงลักษณะของผารอยเลื่อนหลายแนวและต่อเนื่องเป็นแนวตรง หันหน้าไปทางทิศตะวันออก บริเวณอำเภอวังเหนือมีผารอยเลื่อนที่สูง 200 เมตร ทางน้ำสาขาต่างๆ ที่ตัดผ่านผารอยเลื่อนนี้แสดงร่องรอยการกัดเซาะลงแนวดิ่งลึกมากจนถึงชั้นหินดาน ซึ่งแสดงการเลื่อนตัวแบบปรกติ ซึ่งสอดคล้องกับกรณีที่เกิดเหตุการณ์แผ่นดินไหวขนาด 5.2 เมื่อวันที่ 11 กันยายน 2537 มีจุดเหนือศูนย์เกิดแผ่นดินไหวอยู่ในเขตอำเภอพาน จังหวัดเชียงราย ทำให้เกิดความเสียหายอย่างมากกับโรงพยาบาลอำเภอพาน รวมทั้งส่งผลกระทบกับวัดและโรงเรียนต่างๆ ในอำเภอพาน จังหวัดเชียงรายรอยเลื่อนพะเยายังทำให้เกิดแผ่นดินไหวขนาด 4.9 ในวันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2562 แรงสั่นสะเทือนสร้างความเสียหายให้บ้านเรือนประชาชนในพื้นที่อำเภอวังเหนือ จังหวัดลำปาง13.กลุ่มรอยเลื่อนปัวมีทิศทางการวางตัวในแนวทิศเหนือ-ใต้ มีมุมเอียงเทไปทางทิศตะวันตก จัดเป็นรอยเลื่อนปรกติ เป็นรอยเลื่อนที่มีการวางตัวเป็นแนวยาวรายรอบด้านทิศตะวันออกของแอ่งปัวเป็นส่วนใหญ่ เริ่มตั้งแต่บริเวณรอยต่อของประเทศไทย-สปป.ลาว เรื่อยลงมาในพื้นที่ของอำเภอทุ่งช้าง อำเภอเชียงกลาง อำเภอปัว และต่อเนื่องถึงอำเภอสันติสุข ของจังหวัดน่าน มีความยาวรวมทั้งหมดประมาณ 110 กิโลเมตรมีลักษณะธรณีสัณฐานของผารอยเลื่อนที่หันหน้าไปทิศตะวันตก พร้อมทั้งมีลักษณะผาสามเหลี่ยมและหุบเขารูปแก้วไวน์ จากข้อมูลร่องสำรวจพบว่ารอยเลื่อนนี้เคยเกิดแผ่นดินไหวบริเวณพื้นที่บ้านหัวน้ำ ตำบลศิลาแลง อำเภอปัว จังหวัดน่าน เมื่อประมาณ 2,000 ปี ด้วยขนาด 6.7 มาแล้วหากสืบค้นข้อมูลศูนย์เกิดแผ่นดินไหว พบว่าเมื่อวันที่ 13 พฤษภาคม 2478 ได้เกิดแผ่นดินไหวขนาด 6.5 ในบริเวณรอยต่อของประเทศไทย-สปป.ลาว ซึ่งเชื่อว่าเป็นอิทธิพลของการเลื่อนตัวของรอยเลื่อนปัว14.กลุ่มรอยเลื่อนเถินวางตัวในแนวทิศตะวันออกเฉียงเหนือ-ตะวันตกเฉียงใต้ พาดผ่านตั้งแต่ อำเภอเมืองแพร่, อำเภอสูงเม่น, อำเภอลอง และอำเภอวังชิ้น จังหวัดแพร่ แล้วยาวต่อเนื่องลงมาในพื้นที่อำเภอแม่ทะ, อำเภอสบปราบ และอำเภอเถิน ของจังหวัดลำปาง มีความยาวรวมทั้งหมดประมาณ 180 กิโลเมตรกลุ่มรอยเลื่อนนี้แสดงลักษณะธรณีวิทยา โครงสร้าง และธรณีสัณฐานที่แสดงถึงการเลื่อนตัวครั้งใหม่ๆ เป็นจำนวนมาก เช่น ผารอยเลื่อน, ผาสามเหลี่ยมยาวต่อเนื่องกันเป็นแนวบริเวณด้านทิศตะวันออกของอำเภอสบปราบ และการเลื่อนตัวตามแนวระนาบก็พบหลักฐานชัดเจนจากการหักงอของทางน้ำหลายสาขา เช่น พื้นที่บ้านมาย อำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง ทางน้ำถูกรอยเลื่อนตัดผ่าน แสดงลักษณะเหลื่อมซ้าย โดยมีระยะของการเลื่อนตัวประมาณ 500 เมตรข้อมูลจากร่องสำรวจพบว่า เคยเกิดแผ่นดินไหวบริเวณพื้นที่บ้านปางงั้น ตำบลแม่สรอย อำเภอวังชิ้น จังหวัดแพร่ เมื่อประมาณ 2,000 ปีที่แล้ว ด้วยขนาด 6.6 มีรายงานแผ่นดินไหวขนาด 3.0-5.0 ในพื้นที่ของกลุ่มรอยเลื่อนเถิน จำนวน 20 ครั้ง15.กลุ่มรอยเลื่อนเจดีย์สามองค์เป็นรอยเลื่อนที่อยู่ด้านทิศตะวันตกของประเทศไทย มีความสำคัญมากต่อประชาชนในกรุงเทพมหานคร เป็นรอยเลื่อนที่เริ่มปรากฏขึ้นในเขตสหภาพเมียนมา เข้าสู่ตะเข็บชายแดนประเทศไทยบริเวณด่านเจดีย์สามองค์ อำเภอสังขละบุรี พาดผ่านอำเภอทองผาภูมิ อำเภอศรีสวัสดิ์ อำเภอเมืองกาญจนบุรี และสิ้นสุดบริเวณอำเภอด่านมะขามเตี้ย จังหวัดกาญจนบุรี มีความยาวรวมประมาณ 200 กิโลเมตรหลักฐานทางธรณีสัณฐานซึ่งแสดงถึงการได้รับอิทธิพลจากกระบวนการแปรสัณฐานยุคใหม่ หรือบ่งบอกว่ายังคงมีความมีพลังอยู่ในปัจจุบัน เช่น ธารเหลื่อม, ผารอยเลื่อน, ธารหัวขาด, สันกั้นหนองหล่ม, พุน้ำร้อน และผาสามเหลี่ยม ซึ่งบ่งชี้ว่ารอยเลื่อนนี้เลื่อนตัวตามแนวระนาบเหลื่อมขวา และตามแนวดิ่งแบบรอยเลื่อนย้อนจากการศึกษาประวัติการเลื่อนตัวในโบราณของรอยเลื่อนเจดีย์สามองค์ จากร่องสำรวจบริเวณบ้านทิพุเย ตำบลชะแล อำเภอทองผาภูมิ พบว่าเคยเกิดแผ่นดินไหวในอดีตมาแล้วด้วยขนาด 6.4 เมื่อประมาณ 2,000 ปีล่วงมาแล้ว แผ่นดินไหวโบราณครั้งล่าสุดที่เกิดจากรอยเลื่อนนี้ เกิดเมื่อประมาณ 1,000 ปีที่แล้ว ขนาด 6.4 ที่บริเวณบ้านแก่งแคบ ตำบลชะแล อำเภอศรีสวัสดิ์ จังหวัดกาญจนบุรี16.กลุ่มรอยเลื่อนคลองมะรุ่ยเป็นกลุ่มรอยเลื่อนตามแนวระนาบที่วางตัวขนานกับกลุ่มรอยเลื่อนระนอง แบบเหลื่อมซ้ายเช่นเดียวกัน และเลื่อนตัวในแนวดิ่งแบบรอยเลื่อนย้อน แนวรอยเลื่อนนี้เริ่มปรากฏในทะเลอันดามัน บริเวณทิศตะวันออกของเกาะภูเก็ตและเกาะยาว ในบริเวณอ่าวพังงารอยเลื่อนยาวต่อเนื่องขึ้นบก บริเวณลำคลองมะรุ่ย อำเภอทับปุด อำเภอตะกั่วทุ่ง และอำเภอท้ายเหมือง จังหวัดพังงา พาดผ่านต่อเนื่องไปในพื้นที่อำเภอพนม อำเภอคีรีรัฐนิคม อำเภอบ้านตาขุน อำเภอวิภาวดี อำเภอท่าฉาง และอำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี มีความยาวเฉพาะส่วนบนแผ่นดินประมาณ 140 กิโลเมตรหลักฐานทางธรณีสัณฐานที่พบ ได้แก่ ธารเหลื่อม, ผารอยเลื่อน, ผาสามเหลี่ยม, พุน้ำร้อน และสันกั้น เป็นต้น จากการศึกษาประวัติการเลื่อนตัวในร่องสำรวจบริเวณบ้านบางลึก ตำบลพลูเถื่อน อำเภอพนม จังหวัดสุราษฎร์ธานี พบชั้นตะกอนกรวด ชั้นทราย และดินเหนียว ถูกรอยเลื่อนตัดเลื่อนออกจากกันในแนวดิ่งแบบรอยเลื่อนย้อน ประเมินได้ว่ารอยเลื่อนส่วนนี้เคยทำให้เกิดแผ่นดินไหวในอดีตด้วยขนาด 6.8 เมื่อประมาณ 2,000 ปีที่แล้วข้อมูลแผ่นดินไหวในพื้นที่:วันที่ 4 กันยายน 2551 ขนาด 3.1 มีศูนย์เกิดที่อำเภอพนม จังหวัดสุราษฎร์ธานีวันที่ 23 ธันวาคม 2551 ขนาด 4.1 มีศูนย์เกิดที่อำเภอพระแสง จังหวัดสุราษฎร์ธานีวันที่ 16 เมษายน 2555 ขนาด 4.3 มีศูนย์เกิดที่ตำบลศรีสุนทร อำเภอถลาง จังหวัดภูเก็ต ทำให้บ้านเรือนประชาชนเสียหายบางส่วนหลายหลัง ประชาชนทั่วทั้งเกาะภูเก็ต รู้สึกได้ถึงแรงสั่นสะเทือนของแผ่นดินไหววันที่ 7 พฤษภาคม 2558 ขนาด 4.5 มีศูนย์เกิดในทะเลใกล้กับเกาะยาว อำเภอเกาะยาว จังหวัดพังงา ประชาชนรู้สึกสั่นไหวได้ในพื้นที่จังหวัดภูเก็ต พังงา และกระบี่ที่มา : กรมทรัพยากรธรณี,กรมอุตุนิยมวิทยา