ยาฉีดป้องกัน HIV เยซทูโก (Yeztugo) ที่มีประสิทธิภาพ 100% และฉีดเพียงปีละสองครั้ง ได้รับการอนุมัติแล้วทั่วโลก ถือเป็นความก้าวหน้าสำคัญที่พร้อมยุติการแพร่ระบาดของ HIV ด้วยการเข้าถึงยาในราคาที่เอื้อมถึงวงการสาธารณสุขทั่วโลกกำลังจับตามองความก้าวหน้าครั้งสำคัญในการต่อสู้กับเชื้อ HIV เมื่อยาป้องกันที่มีประสิทธิภาพในชื่อ เลนาคาปาเวียร์ (lenacapavir) หรือที่รู้จักกันในชื่อทางการค้า เยซทูโก (Yeztugo) ที่ได้รับการอนุมัติจาก FDA หรือ องค์การอาหารและยาสหรัฐอเมริกา และเตรียมพร้อมเข้าถึงผู้คนทั่วโลก โดยมาในรูปแบบยาฉีดเพียงปีละสองครั้ง ซึ่งนับเป็นหนึ่งในความหวังใหม่ในการยุติการแพร่ระบาดของ HIV ที่ดำเนินมายาวนานกว่า 44 ปีFDA อนุมัติ lenacapavir ที่พัฒนาใหม่ตามรายงานจาก สำนักข่าวต่างประเทศ TIMEเมื่อวันที่ 18 มิถุนายน สำนักงานอาหารและยาสหรัฐฯ (FDA) ได้อนุมัติยาเลนาคาปาเวียร์ (lenacapavir) หรือที่รู้จักกันในชื่อทางการค้า เยซทูโก (Yeztugo) สำหรับการ ป้องกันเชื้อ HIV ที่ต้องใช้ เพียงปีละ 2 ครั้ง เท่านั้นlenacapavir ตัวใหม่ที่เป็นความก้าวหน้าทางการแพทย์เลนาคาปาเวียร์ (lenacapavir)เป็นยาต้านไวรัส ที่บริษัทไจลีแอด ไซแอนเซส (Gilead Sciences) นำมาพัฒนาใหม่ภายใต้ชื่อการค้าว่า เยซทูโก (Yeztugo) โดยเป็นยาในกลุ่ม สารยับยั้งแคปซิด (capsid inhibitors) หรือ กลุ่มยาต้านไวรัสที่ออกฤทธิ์โดย รบกวนหรือขัดขวางการทำงานของโปรตีนแคปซิด ที่มีบทบาทสำคัญในการขนส่งไวรัสเข้าสู่เซลล์ของร่างกาย ซึ่งเป็นเปลือกหุ้มสารพันธุกรรมของไวรัส อย่าง HIV-1 ซึ่งเมื่อไวรัสนี้เข้าสู่เซลล์ร่างกายแล้ว แคปซิดจะสลายตัว และไวรัสจะเริ่มกระบวนการจำลองตัวเอง โดย เลนาแคพาเวียร์ (Lenacapavir) ทำหน้าที่ หยุดยั้งกระบวนการนี้ไม่ให้เกิดขึ้น ทำให้ไวรัสไม่สามารถจำลองตัวเองและแพร่กระจายไปยังเซลล์ใหม่ได้lenacapavir เคยพัฒนามาแล้วเดิมทีในปี 2022 เลนาแคพาเวียร์ (lenacapavir) ได้รับการอนุมัติให้ใช้ ภายใต้ชื่อทางการค้า ซันเลนก้า (Sunlenca) สำหรับการรักษาผู้ที่ติดเชื้อ HIV แล้ว แต่การพัฒนายาป้องกันแบบออกฤทธิ์ยาว สำหรับผู้ที่ยังไม่ติดเชื้อกลับเป็นเรื่องที่ยากกว่ามากในการทำให้เกิดขึ้นจริงในปี 2024 วารสารวิชาการ Science ได้ยกย่องให้ เลนาคาปาเวียร์ เป็น "สิ่งประดิษฐ์ที่ก้าวหน้าที่สุดแห่งปี" (Breakthrough Invention of the Year) เพราะความสามารถในการ ป้องกันก่อนการสัมผัสเชื้อ (PrEP) สามารถช่วยป้องกันบุคคลที่ยังไม่ติดเชื้อ HIV ได้ถึงประมาณ 99% จากการติดเชื้อผ่านทางเพศสัมพันธ์ ซึ่งเป็นหนึ่งในวิธีที่มีประสิทธิภาพสูงในการป้องกันไวรัสร้ายแรงชนิดนี้ ตามการรายงานของสำนักข่าวต่างประเทศ New Atlaslenacapavir ที่พัฒนาใหม่ดีอย่างไร ?ปัจจุบันมีวิธีป้องกัน HIV แบบ PrEP อยู่ 2 รูปแบบหลัก ได้แก่ การกินยารายวัน เช่น Truvada หรือ Descovy ซึ่งมีประสิทธิภาพกว่า 99% หากกินสม่ำเสมอ แต่ต้องใช้วินัยในการกินทุกวัน กับอีกแบบคือการฉีดยา Apretude (cabotegravir) ทุก 2 เดือน ซึ่งสะดวกกว่าการกินยา แต่ต้องไปฉีดที่คลินิกเป็นประจำ ทั้งสองวิธีมีข้อจำกัดต่างกัน เช่น ความยุ่งยากในการใช้ หรือผลข้างเคียงบางประการดังนั้นผู้ที่ต้องการป้องกัน HIV ด้วยยาPrEP (Pre-Exposure Prophylaxis) ต้องรับประทานยาทุกวัน หรือฉีดยาทุกสองเดือนซึ่งอาจเป็นภาระและส่งผลต่อการปฏิบัติตามแผนการรักษาได้ ดังนั้นการที่บริษัทสามารถพัฒนา เยซทูโก (Yeztugo) ที่สามารถฉีดได้เพียงปีละสองครั้ง จะช่วยลดอุปสรรคเหล่านี้ได้อย่างมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของการลืมกินยาทั้งนี้เยซทูโก (Yeztugo)อาจเป็นทางเลือก PrEP ที่เปลี่ยนแปลงวงการได้ โดยมีศักยภาพในการเพิ่มจำนวนผู้เข้าถึงและใช้ PrEP อย่างต่อเนื่อง เสริมเครื่องมือสำคัญในการยุติการระบาดของ HIV และการฉีดเพียงปีละ 2 ครั้ง อาจช่วยแก้ปัญหาอุปสรรคต่าง ๆ ข้างต้นที่เป็นอุปสรรคที่พบได้บ่อยในกลุ่มผู้ที่ใช้ PrEP แบบถี่ โดยเฉพาะชนิดรับประทานทุกวัน โดยงานวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีความจำเป็นต้องใช้ PrEP ส่วนใหญ่มักชอบรูปแบบการใช้ยาที่ไม่ถี่ผลการทดสอบ lenacapavir ที่พัฒนาใหม่จากการศึกษาโดยนักวิทยาศาสตร์ของบริษัทไจลีแอด ไซแอนเซส (Gilead Sciences) ผู้พัฒนาเลนาแคพาเวียร์ (lenacapavir) พบว่า ยานี้ สามารถป้องกันการติดเชื้อ HIV ได้ 100% ในกลุ่ม ผู้หญิงซิสเจนเดอร์ (cisgender women) หรือผู้หญิงที่ระบุตัวตนทางเพศตรงกับเพศที่ได้รับเมื่อตอนเกิด เช่น คนที่เกิดมาพร้อมเพศกำเนิดหญิง และยังคงระบุตัวตนว่าเป็นผู้หญิง เมื่อเปรียบเทียบกับการใช้ยา PrEP แบบรับประทานทุกวัน ส่วนในกลุ่ม ชายที่มีเพศสัมพันธ์กับชาย และ กลุ่มผู้มีความหลากหลายทางเพศ ยานี้มีประสิทธิภาพในการป้องกัน ร้อยละ 96 ตามรายงานจาก สำนักข่าวต่างประเทศ TIMEนอกจากนี้ บริษัทไจลีแอด ไซแอนเซส (Gilead Sciences)ยังได้ยื่นขออนุมัติขึ้นทะเบียนยา เยซทูโก (Yeztugo)ต่อหน่วยงานกำกับดูแลในประเทศต่าง ๆ ได้แก่ ออสเตรเลีย บราซิล แคนาดา แอฟริกาใต้ และสวิตเซอร์แลนด์ และมีแผนจะยื่นเพิ่มเติมใน อาร์เจนตินา เม็กซิโก และเปรู ในอนาคต ทั้งนี้ บริษัทได้ดำเนินมาตรการเพื่อให้ เยซทูโก (Yeztugo)เข้าถึงได้ในราคาที่เหมาะสม โดย บุคคลที่ไม่มีประกันสุขภาพ อาจสามารถเข้าถึงยา ได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย หากผ่านเกณฑ์ของโครงการช่วยเหลือค่ายา (Advancing Access) ของบริษัทยาป้องกัน HIV ที่เข้าถึงง่ายความสำเร็จของ เยซทูโก (Yeztugo) ไม่เพียงแต่เป็นเรื่องของวิทยาศาสตร์เท่านั้น แต่ยังรวมถึงความมุ่งมั่นในการทำให้ผู้คนทั่วโลกสามารถเข้าถึงยานี้ได้ โดยบริษัทผู้ผลิตยาได้ลงนามในข้อตกลงอนุญาตให้ใช้สิทธิ์แบบไม่เก็บค่าลิขสิทธิ์ (Royalty-Free Licensing Agreements) กับผู้ผลิตยาสามัญ 6 ราย เพื่อให้สามารถผลิตและจัดหายาได้ในราคาที่เข้าถึงง่ายขึ้น รวมถึงประกาศความร่วมมือครั้งสำคัญกับกองทุนโลกเพื่อต่อสู้โรคเอดส์ วัณโรค และมาลาเรีย โดยจะจัดหายาเยซทูโกให้เพียงพอต่อการเข้าถึงผู้คนสูงสุด 2 ล้านคนในประเทศที่มีรายได้น้อยและปานกลางตอนล่าง 120 ประเทศข้อมูลยา เยซทูโก (Yeztugo) สามารถอ่านได้ที่ DATA FDAข่าวที่เกี่ยวข้องแค่ตัดผมสามารถติดเชื้อ HIV ได้ไหม?แอฟริกาหวั่นผู้ป่วย HIV เพิ่ม หลังสหรัฐฯ ตัดงบวิจัยวัคซีนสหรัฐฯ อนุมัติยาฉีดป้องกัน HIV ปีละ 2 ครั้ง มีประสิทธิภาพป้องกันมากกว่า PrEPตีแผ่ตัวเลขน่าห่วง วัยรุ่นไทยติด HIV เฉลี่ยเกือบ 360 คนต่อเดือน ปี 68Neuralink ระดมทุนสำเร็จ 21,900 ล้านบาท หลังชิปสมองได้รับการรับรองใช้กับมนุษย์
FDA อนุมัติยาป้องกัน HIV ตัวใหม่เคลมประสิทธิภาพมากที่สุด
by
Tags: