จับตา! เลือกตั้ง อบต.ครั้งใหญ่ปลายปีนี้ 319 แห่ง จ่อยกฐานะขึ้นเทศบาล กกต.เข้มกฎเหล็ก 90 วันห้ามเอื้อประโยชน์

คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) เดินหน้าจัดการเลือกตั้งสมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนตำบล (ส.อบต.) และนายก อบต.ทั่วประเทศปลายปีนี้ หลังวาระสภาและผู้บริหารท้องถิ่นปัจจุบันจะครบกำหนดวันที่ 27 พฤศจิกายน 2568 พร้อมเข้มมาตรการตาม มาตรา 65 พ.ร.บ.เลือกตั้งท้องถิ่น พ.ศ.2562 ห้ามใช้ทรัพยากรของรัฐเอื้อประโยชน์ผู้สมัครในช่วง 90 วันก่อนครบวาระ ซึ่งจะเริ่มนับตั้งแต่ 29 สิงหาคม 2568 เป็นต้นไปยกฐานะ 319 อบต. เป็นเทศบาล – ปรับโครงสร้างท้องถิ่นครั้งใหญ่เมื่อวันที่ 15 สิงหาคม 2568 มีเอกสารลับเผยแพร่บนโลกออนไลน์ ระบุว่า กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นอยู่ระหว่างจัดทำข้อมูลเพื่อ ยกฐานะองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) เป็นเทศบาล จำนวน 319 แห่งทั่วประเทศ โดยปัจจุบันอยู่ในขั้นตอนเตรียมการและหารือร่วมกับ กกต. เพื่อให้สอดคล้องกับแผนการปฏิรูปท้องถิ่นอย่างไรก็ตาม มีเสียงสะท้อนจากหลายฝ่ายเกี่ยวกับความเหมาะสมของการยกฐานะ เนื่องจากแม้จะมีประชาชนกว่า 66% เห็นด้วย แต่ยังต้องคำนึงถึง มาตรา 249 ของรัฐธรรมนูญ 2560 ซึ่งระบุว่า การจัดตั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต้องให้ความสำคัญกับ ความคิดเห็นของประชาชนในพื้นที่ หากไม่มีการสอบถามหรือรับฟังอย่างทั่วถึง อาจก่อให้เกิดข้อโต้แย้งด้านกฎหมายตามมาเลือกตั้ง อบต. ปลายปี 2568 – เตรียมการเข้มกกต.วางกรอบแผนงานเพื่อให้การเลือกตั้ง อบต.เป็นไปอย่างโปร่งใสและทั่วถึง โดยเริ่มจากการ ประกาศวันเลือกตั้ง ให้สอดคล้องกับกรอบเวลาที่กำหนดในกฎหมาย ซึ่งกำหนดให้ต้องจัดเลือกตั้ง ภายใน 45 วัน หลังครบวาระ นอกจากนี้ กกต.ยังเตรียมจัด โครงการให้ความรู้ประชาชน เพื่อสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับสิทธิ หน้าที่ และความสำคัญของการเลือกตั้งในระดับท้องถิ่นไทม์ไลน์ 90 วันก่อนครบวาระ สำหรับการเลือกตั้ง องค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) ปลายปี 2568 โดยใช้กรอบกฎหมายตาม พ.ร.บ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562 และแนวทางของ กกต. เพื่อให้เห็นชัดเจนว่า อะไรทำได้ / ทำไม่ได้ ในแต่ละช่วงเวลาไทม์ไลน์ 90 วันก่อนครบวาระการดำรงตำแหน่ง อบบต. วันครบวาระ: 27 พฤศจิกายน 2568 นับถอยหลัง 90 วัน: เริ่มตั้งแต่ 29 สิงหาคม 2568 เป็นต้นไปช่วงที่ 1 : 90 – 61 วันก่อนครบวาระ (29 สิงหาคม 2568 – 27 กันยายน 2568) สถานะ: เริ่มเข้าสู่ "ช่วงห้าม" ตามมาตรา 65 ของ พ.ร.บ.เลือกตั้งท้องถิ่นฯสิ่งที่ทำได้-โครงการต่อเนื่องที่อนุมัติไว้ก่อน 29 ส.ค. 2568 งานงบประจำ เช่น ซ่อมถนน, จัดเก็บขยะ, ซ่อมไฟฟ้าสาธารณะ-โครงการช่วยเหลือภัยพิบัติ หากเกิดน้ำท่วม ไฟไหม้ โรคระบาด หรือภัยธรรมชาติ-โครงการตามมติคณะรัฐมนตรี (ครม.) เช่น สวัสดิการแห่งรัฐ หรือมาตรการอุดหนุนที่ ครม.อนุมัติล่วงหน้าสิ่งที่ห้ามทำอนุมัติโครงการใหม่ที่ ไม่ได้อยู่ในแผนพัฒนาท้องถิ่นอนุมัติการจัดซื้อจัดจ้างใหม่เพื่อสร้างคะแนนนิยมจัดกิจกรรมแจกของ, เงิน, หรือสิทธิพิเศษที่ไม่เกี่ยวกับงานประจำโยกย้าย แต่งตั้ง หรือปรับตำแหน่งบุคลากรโดยไม่จำเป็นช่วงที่ 2 : 60 – 31 วันก่อนครบวาระ (28 กันยายน 2568 – 27 ตุลาคม 2568) สถานะ: เข้าสู่ ช่วงเตรียมประกาศรับสมัครเลือกตั้งสิ่งที่ทำได้-ดำเนินงาน โครงการต่อเนื่อง ตามงบประมาณที่อนุมัติไว้ล่วงหน้า-ดำเนินการ โครงการตามมติ ครม. ตามแผนที่ได้รับการอนุมัติ-กกต. เตรียมเอกสารและโครงการ ให้ความรู้ประชาชนเกี่ยวกับการเลือกตั้งสิ่งที่ห้ามทำ-การใช้งบประมาณใหม่เพื่อประชาสัมพันธ์โครงการ ที่มีลักษณะเอื้อประโยชน์ต่อผู้สมัคร-การใช้เจ้าหน้าที่ อบต. จัดกิจกรรมที่สร้างภาพลักษณ์ให้ผู้บริหารท้องถิ่น-การทำบอร์ดประชาสัมพันธ์/สื่อโฆษณาที่สื่อถึงผู้บริหารหรือผู้สมัครช่วงที่ 3 : 30 วันสุดท้ายก่อนครบวาระ (28 ตุลาคม 2568 – 27 พฤศจิกายน 2568) สถานะ: ช่วงเข้มงวดสูงสุด กกต.เริ่มเข้ามากำกับเต็มรูปแบบสิ่งที่ทำได้-ปฏิบัติงานประจำเท่านั้น เช่น การให้บริการประชาชน, ออกเอกสารราชการ-ดำเนินโครงการต่อเนื่องที่จำเป็นจริง ๆ (ต้องมีหลักฐานอนุมัติล่วงหน้า)-ช่วยเหลือภัยพิบัติที่เกิดขึ้นฉุกเฉินในพื้นที่สิ่งที่ห้ามทำอนุมัติโครงการใด ๆ ใหม่โดยเด็ดขาด แม้แต่โครงการขนาดเล็กจัดกิจกรรมลักษณะ “เอื้อประโยชน์” เช่น มอบถุงยังชีพโดยมีป้ายชื่อผู้บริหารใช้ทรัพยากร อบต. เช่น รถราชการ พนักงาน หรือพื้นที่สาธารณะเพื่อช่วยผู้สมัครหาเสียงจัดเลี้ยง, แจกของ, หรือทำประชาสัมพันธ์โครงการที่สร้างภาพลักษณ์โยกย้ายบุคลากรเพื่อหวังผลทางการเมืองส่วนขั้นตอนสำคัญของการเลือกตั้ง อบต.ประกาศวันเลือกตั้ง และเปิดโครงการให้ความรู้ประชาชนจัดทำประกาศรับสมัคร และเผยแพร่ในพื้นที่เปิดรับสมัครผู้สมัคร พร้อมเอกสารแสดงคุณสมบัติประกาศรายชื่อผู้สมัคร และเปิดรับคำร้องคัดค้านวินิจฉัยคุณสมบัติ และตัดสิทธิ์ผู้ไม่เข้าเกณฑ์แต่งตั้งตัวแทนผู้สมัคร เพื่อตรวจสอบการนับคะแนนวันเลือกตั้ง (คาดช่วงกลางเดือนธันวาคม 2568) เวลา 08.00 – 17.00 น.ประกาศผลการเลือกตั้ง หากไม่มีข้อร้องเรียนรายงานค่าใช้จ่ายเลือกตั้ง ภายใน 90 วันหลังประกาศผลการยกฐานะ อบต. 319 แห่งควบคู่ไปกับการเลือกตั้งครั้งนี้ นับเป็นการปรับโครงสร้างท้องถิ่นครั้งใหญ่ที่สุดในรอบทศวรรษ ทำให้หลายพื้นที่เริ่มเคลื่อนไหวเตรียมพร้อมรับการเปลี่ยนแปลง ทั้งในเชิงบริหารงบประมาณ บุคลากร และอำนาจการจัดการท้องถิ่น นักวิเคราะห์การเมืองมองว่า การเลือกตั้งครั้งนี้จะเป็น ด่านทดสอบศักยภาพผู้สมัคร ท่ามกลางข้อกำหนดทางกฎหมายที่เข้มงวด และความคาดหวังของประชาชนที่ต้องการเห็นการพัฒนาพื้นที่อย่างแท้จริง