หมอเจด พูดตรง ๆ เคส “หนุ่ม กรรชัย” ปวดท้อง-ค่าไตสูง อย่าชะล่าใจ

วันที่ 31 ตุลาคม 2568 นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ หรือ “หมอเจด” รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราช นครราชสีมา ได้ให้ความรู้ด้านสุขภาพ หลังเกิดกระแสข่าวอาการป่วยของ หนุ่ม กรรชัย ที่มีอาการปวดท้องรุนแรง มีไข้ และตรวจพบค่าไตสูง โดยหมอเจดระบุว่าจากข่าวอาการป่วยของพี่หนุ่ม กรรชัย ที่ปวดท้องรุนแรง มีไข้ และตรวจพบค่าไตสูง หมอสันนิษฐานว่าเกิดจากนิ่วในถุงน้ำดีที่หลุดไปอุดท่อน้ำดีฟังดูเหมือนเรื่องเล็ก ๆ แต่จริง ๆ แล้วภาวะนี้อันตรายกว่าที่คิดครับ เพราะ“นิ่วในถุงน้ำดี” กับ “นิ่วในท่อน้ำดี” แม้จะเป็นนิ่วเหมือนกัน แต่ตำแหน่งที่มันไปอุดตัน เสี่ยงแบบไหนอันตรายกว่ากัน ผมขอจะมาอธิบายให้เข้าใจง่ายๆ ครับ1.เข้าใจก่อนว่าน้ำดีทำงานแบบไหนร่างกายเรามีตับสร้างน้ำดี แล้วส่งมาพักไว้ที่ถุงน้ำดีเพื่อช่วยย่อยไขมันเมื่อเรากินของมัน ถุงน้ำดีจะบีบตัว ปล่อยน้ำดีผ่านท่อน้ำดีไปยังลำไส้เล็กแต่ถ้าในระบบนี้เกิดก้อนนิ่วขึ้นมาเมื่อไร มันจะเหมือนมีเศษหินไปขวางทางน้ำดีให้ไหลไม่สะดวกครับ2. นิ่วในถุงน้ำดี vs นิ่วในท่อน้ำดีนิ่วในถุงน้ำดี (Gallstone):มักเกิดจากน้ำดีที่เข้มข้นเกินไปจนตกตะกอน ก้อนนิ่วนั้นขังอยู่ในถุงน้ำดีเฉย ๆ บางคนอยู่ไปทั้งชีวิตก็ไม่รู้ตัวนิ่วในท่อน้ำดี (CBD Stone):คือก้อนนิ่วที่หลุดจากถุงน้ำดีมาอุดอยู่ในท่อน้ำดีหลัก ซึ่งอันนี้อันตรายกว่า เพราะเป็นเส้นทางหลักที่น้ำดีจากตับต้องไหลผ่าน ผลคือเกิดอาการอุดตัน น้ำดีคั่ง และถ้าเชื้อแบคทีเรียเข้าไป ก็อาจลุกลามถึงขั้นติดเชื้อในกระแสเลือดได้ครับ3. อาการที่ต้องระวังนิ่วในถุงน้ำดี- ปวดชายโครงขวาหลังมื้ออาหารมัน ๆ- ปวดจุกแน่น อาจร้าวมาที่สะบัก-คลื่นไส้ อาเจียน แต่ยังไม่มีไข้สูงหรือตัวเหลืองในระยะแรกนิ่วในท่อน้ำดี- ปวดท้องรุนแรงต่อเนื่อง โดยเฉพาะใต้ชายโครงขวา- มีไข้ หนาวสั่น- ตัวเหลือง ตาเหลืองปัสสาวะสีเข้ม / อุจจาระสีซีดอาการแบบนี้ถือเป็นสัญญาณเตือนที่ต้องรีบพบแพทย์ทันที เพราะอาจเป็นภาวะ ท่อน้ำดีอักเสบเฉียบพลันได้ครับ4.ทำไมค่าไตถึงขึ้นในภาวะนี้?เวลาน้ำดีคั่งและติดเชื้อ ร่างกายจะเกิดภาวะอักเสบรุนแรงทั่วร่างกายเลือดที่ควรไปเลี้ยงไตกลับลดลง ทำให้เกิดไตวายเฉียบพลันดังนั้นค่าไตที่สูงขึ้นในเคสแบบนี้ ไม่ใช่เพราะโรคไตโดยตรง แต่เป็นผลจากร่างกายช็อกจากการติดเชื้อครับ5. การรักษายังไม่อุดตัน: หมอมักเฝ้าดูอาการ หรือวางแผนผ่าตัดส่องกล้องเอาถุงน้ำดีออกอุดตันแล้ว: ต้องระบายน้ำดีด่วน โดยใช้วิธี ERCP (ส่องกล้องผ่านปาก) เพื่อคีบเอาก้อนนิ่วออก ลดการอักเสบเมื่ออาการดีขึ้นแล้ว จึงผ่าตัดเอาถุงน้ำดีต้นเหตุออก เพื่อไม่ให้นิ่วกลับมาอีกครับ6. ป้องกันไม่ให้นิ่วกลับมา1. ควบคุมน้ำหนัก ไม่อดอาหารหรือไดเอตหักโหม2. ลดของทอด เครื่องใน และอาหารไขมันสูง3. ดื่มน้ำมากพอเพื่อให้ระบบน้ำดีไม่ข้น4. กินผัก ผลไม้ และธัญพืชไม่ขัดสีให้มากขึ้น5. ถ้ามีอาการปวดหลังอาหารมัน ๆ ซ้ำ ๆ อย่าชะล่าใจ รีบตรวจอัลตราซาวนด์ช่องท้องครับนิ่วในถุงน้ำดีไม่ใช่เรื่องไกลตัวเลยครับถ้ามีอาการปวดท้องขวาบ่อย ๆ หรือจุกแน่นหลังอาหาร อย่ารอให้ปวดจนนอนไม่ได้เพราะนิ่วก้อนเดียว อาจเปลี่ยนจากแค่อาการแน่นท้องไปเป็นติดเชื้อในกระแสเลือด ได้ในไม่กี่ชั่วโมง ฝากด้วยครับถ้ามีอาการผิดปกติ รีบไปตรวจไว้ก่อนจะดีที่สุดครับ หากใครมีคำถามคอมเมนต์ได้เลยนะครับขอบคุณ หมอเจด