จับตา “CLICX” ธนาคารไร้สาขาปล่อยกู้ ลูกค้าบางส่วนชวนโพสต์เบี้ยวหนี้

ทั้งนี้ ไทยพีบีเอส ชวนมาทำความรู้จัก CLICX (คลิกซ์) ก่อน โดย คลิกซ์ เป็น ธนาคารพาณิชย์ไร้สาขา (Virtual Bank) รายแรกของไทย เปิดตัวมาสักพัก โดยคลิกซ์เป็นการจับมือกันของ 3 องค์กรใหญ่ ได้แก่ ธนาคารกรุงไทย (KTB) , บริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส ( AIS) และบริษัท ปตท. น้ำมันและการค้าปลีก (OR) ซึ่งทั้ง 3 ราย มีฐานลูกค้ารวมกันกว่า 50 ล้านคนทั่วประเทศจับตา “CLICX” ธนาคารไร้สาขาปล่อยกู้ ลูกค้าบางส่วนชวนโพสต์เบี้ยวหนี้จุดขายสำคัญ คือ ไม่มีสาขาโดยธุรกรรมทั้งหมดจะทำผ่านแอปพลิเคชัน ตั้งแต่การเปิดบัญชี ฝาก ถอน ไปจนถึงขอสินเชื่อ โดยกลุ่มเป้าหมายหลัก คือ กลุ่มฟรีแลนซ์ อาชีพอิสระ และกลุ่มที่รายได้ไม่แน่นอน ซึ่งเป็นกลุ่มที่มักเข้าไม่ถึงสินเชื่อในระบบธนาคารแบบเดิม เพราะขาดเอกสารแสดงรายได้หรือประวัติเครดิตจับตา “CLICX” ธนาคารไร้สาขาปล่อยกู้ ลูกค้าบางส่วนชวนโพสต์เบี้ยวหนี้ก่อนหน้านี้ในช่วงการเปิดตัวนั้นมีการประชาสัมพันธ์เพื่อดึงดูดลูกค้า เช่น สามารถเลือกเลขบัญชีเงินฝากด้วยตัวเองจะมีตัวเลขสวย เบอร์มงคล หรือ เบอร์มือถือ รวมถึงการฝากเงินจะให้ดอกเบี้ยเงินฝากสูงถึง 4% ก็ถือเป็นปรากฏการณ์ “อะไรใหม่ ๆ” สำหรับคนไทยปรากฏการณ์ "CLICX" ธนาคารไร้สาขารายแรกของไทย วิกฤต หรือ โอกาสอย่างไรก็ตาม ก็มีเหตุการณ์ที่กลายเป็นดรามาสะเทือนวงการคือ "วันเปิดตัวบริการสินเชื่อวันแรก" เมื่อวันที่ 1 ส.ค.ที่ผ่านมา เกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์ทั้งเรื่องระบบคัดกรองด้วย AI เพราะมีผู้ที่ไปสมัคร จากนั้นก็ชวนกันไม่ชำระหนี้ หรือ “พวกนักบิด” โดยมีคนแห่กันเข้าไปใช้งาน จนแอปพลิเคชันล่มและปิดปรับปรุงจับตา “CLICX” ธนาคารไร้สาขาปล่อยกู้ ลูกค้าบางส่วนชวนโพสต์เบี้ยวหนี้เมื่อตรวจสอบเบื้องต้นพบว่า กลุ่มคนที่เป็นนักบิดกลุ่มนี้ได้คุยกันในกลุ่มเฟซบุ๊ก บางส่วนมาบอกว่า การกู้เงินจาก “คลิกซ์” ทำได้ง่าย ทั้งที่ ติดเครดิตบูโร หรือ มีประวัติผิดนัดชำระหนี้ ทั้ง ค่าโทรศัพท์ บัตรเครดิต มูลหนี้กว่า 400,000 บาท แต่กลับได้รับการอนุมัติเงินกู้เกือบ 20,000 บาท นอกจากนี้ ยังอีกคนมาโพสต์ว่า ได้วงเงินกู้คลิกซ์ 20,000 บาท ซึ่งถอนเงินออกมาได้ 19,000บ.และวางแผนจะ “บิด” หรือ ก็คือ ไม่จ่ายหนี้ เช่นเดียวกับ สมาชิกอีกหลายคน โพสต์ภาพว่า ได้รับการอนุมัติวงเงินเฉลี่ย 20,000 บ.เพราะ กดขอสินเชื่อ ที่ระบุว่า สามารถอนุมัติได้ ภายใน 5 นาทีจับตา “CLICX” ธนาคารไร้สาขาปล่อยกู้ ลูกค้าบางส่วนชวนโพสต์เบี้ยวหนี้นำไปสู่คำถามว่า เหตุใดผู้ที่มีประวัติเครดิตไม่ดีจึงได้รับการอนุมัติสินเชื่อซึ่งเรื่องนี้ถือเป็นบทเรียนของการใช้ AI ที่นำข้อมูลทางเลือก เช่น พฤติกรรมการใช้โทรศัพท์ การชำระค่าน้ำค่าไฟที่นำมาประมวลผลเพื่ออนุมัติสินเชื่อด่วนแต่กลับเกิดเหตุการณ์ที่เรียกว่า AI Error เช่น ผู้สมัครประวัติดี รายได้มั่นคง ประวัติเครดิตดี กลับถูกระบบ AI ปัดตกและปฏิเสธสินเชื่อ ขณะที่ผู้สมัครที่มีประวัติชำระหนี้ไม่ดี หรือติดแบล็กลิสต์เครดิตบูโร ระบบ AI กลับอนุมัติวงเงินให้ทันทีตั้งแต่หลักพันไปจนถึงหลักหมื่นบาท แต่พวกที่ “บิด” หรือ “ตั้งใจจะบิด” อย่าชะล่าใจ ต้องคิดเสมอ เป็นหนี้ก็ต้องใช้หนี้ ซึ่งปรากฏการณ์ “นักบิด” เกิดจากผู้กู้บางกลุ่มมีความเข้าใจผิดร้ายแรงอยู่ 2 ประเด็นหลัก คือ 1. คิดว่าเป็น “สินเชื่อไม่มีหลักประกัน” (Unsecured Loan) หรือเข้าใจว่าธนาคารจะไม่สามารถติดตามยึดทรัพย์สินอะไรได้ 2.คิดว่าเป็น “แอปเงินกู้นอกระบบ/แอปพลิเคชันจีน” ซึ่งทำให้เข้าว่า ไม่ต้องชำระคืนก็ได้ ไม่มีความผิดจับตา “CLICX” ธนาคารไร้สาขาปล่อยกู้ ลูกค้าบางส่วนชวนโพสต์เบี้ยวหนี้แต่ในความเป็นจริงธนาคารคลิกซ์ คือ ธนาคารพาณิชย์ที่ได้รับใบอนุญาตถูกต้องตามกฎหมายจากธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ดังนั้น หนี้ทุกบาทที่กดเบิกออกมา คือ หนี้ในระบบที่มีสัญญาทางกฎหมายผูกพัน 100%ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายและการเงินออกมาเตือนชัดเจนว่า อย่าเบี้ยวหนี้เด็ดขาดเพราะจะได้รับผลกระทบหนัก 3 ด้าน ได้แก่ 1. ติดแบล็กลิสต์ เครดิตบูโร, 2.ถูกฟ้องคดีแพ่ง ฟ้องร้องบังคับคดี และไปสู่การยึดทรัพย์ โดยมีอายุความ 10 ปี, และ 3. คดีอาญาฉ้อโกง กรณีที่จงใจกรอกข้อมูลเท็จ หรือตั้งใจหลอกลวงระบบ AI มีโทษถึงจำคุกจับตา “CLICX” ธนาคารไร้สาขาปล่อยกู้ ลูกค้าบางส่วนชวนโพสต์เบี้ยวหนี้ทั้งนี้ ข้อมูลจากเครดิตบูโร ล่าสุด เดือน พ.ค.2569 มี “นักบิด” หรือผู้ที่เบี้ยวหนี้ ติดเครดิตบูโร ที่มีมูลหนี้ต่ำกว่า 100,000 บาท จำนวน 3.1 ล้านคน คิดเป็นเงิน 105,000 ล้านบาท แต่หากรวม นักบิด ค้างหนี้กองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา (กยศ.), ค่าโทรศัพท์,ค่าอินเทอร์เน็ต มีจำนวน 5.1 ล้านคน จากจำนวน 9.5 ล้านบัญชี คิดเป็นเงิน 1.3 ล้านล้านบาทจับตา “CLICX” ธนาคารไร้สาขาปล่อยกู้ ลูกค้าบางส่วนชวนโพสต์เบี้ยวหนี้ทีมข่าวไทยพีบีเอสได้ลงพื้นที่ไปพูดคุยกับ ผู้ให้บริการรับส่งอาหารผ่านแอปพลิเคชัน กลุ่มนี้คือกลุ่มเป้าหมายคลิกซ์ เพราะเป็นอาชีพอิสระบางส่วน บอกว่า สินเชื่อดิจิทัล จากธนาคารไร้สาขา ถือว่าตอบโจทย์ในเรื่องสภาพคล่อง ที่จะนำเงินมาหมุนเวียนในการประกอบอาชีพจับตา “CLICX” ธนาคารไร้สาขาปล่อยกู้ ลูกค้าบางส่วนชวนโพสต์เบี้ยวหนี้แต่ในอีกมุมก็มีความเสี่ยงสูงที่จะเกิดหนี้เสีย หรือการเบี้ยวหนี้ โดยยอมรับไรเดอร์บางส่วนไม่ได้มีวินัยทางการเงิน หรือ อาจจะประสบอุบัติเหตุทำให้ต้องมีค่าใช้จ่ายระหว่างเดือน ในการรักษาตัวหรือซ่อมรถ ซึ่งเป็นหนึ่งในปัจจัยที่อาจจะบิดหนี้ หรือเบี้ยวหนี้ ไม่สามารถชำระหนี้ได้ตามกำหนดจับตา “CLICX” ธนาคารไร้สาขาปล่อยกู้ ลูกค้าบางส่วนชวนโพสต์เบี้ยวหนี้ถ้าย้อนกลับไปดูจุดเริ่มต้นของธนาคารไร้สาขา ตามเจตนารมณ์ของธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ก็เพื่อให้เป็น สถาบันการเงินเติมเต็มประชาชนที่มักถูกธนาคารปฏิเสธการปล่อยกู้ และหวังว่า ข้อได้เปรียบจากการไม่มีต้นทุน ค่าพนักงาน ค่าเช่าตั้งสำนักงานน่าจะช่วยชดเชยต้นทุนเหล่านี้ แล้วไปทุ่มเทพัฒนาเทคโนโลยี และออกผลิตภัณฑ์การเงิน ที่ตอบโจทย์ปัญหาการเงินรายย่อยทั้งนี้ ธนาคารแห่งประเทศไทยพยายามปลุกปั้น มานานกว่า 4 ปี โดยรื้อเกณฑ์คุณสมบัติมา 2 รอบ กว่าจะได้ 3 กลุ่มผู้ผ่านเข้ารอบ คือ “คลิกซ์” ส่วนอีก 2 เจ้าที่เหลือ ได้แก่ กลุ่มธนาคารไทยพาณิชย์ กับ “คาเคา” ของเกาหลีใต้ และ กลุ่มทรู และ อาลีบาบา กำลังเตรียมแผน เปิดตัวภายในสิ้นปีนี้จับตา “CLICX” ธนาคารไร้สาขาปล่อยกู้ ลูกค้าบางส่วนชวนโพสต์เบี้ยวหนี้ไทยพีบีเอส พยายามติดต่อขอสัมภาษณ์ผู้บริหาร “คลิกซ์” เพื่อสอบถามปัญหาที่เกิดขึ้น ตลอดจนแผนบริหารความเสี่ยงของธนาคาร แต่เจ้าหน้าที่ผู้ประสานงาน แจ้งว่า ผู้บริหารอยู่ระหว่างประชุมหารือภายใน ไม่สะดวกให้สัมภาษณ์ เช่นเดียวกับ ธนาคารแห่งประเทศไทย ในฐานะผู้กำกับดูแล ปฏิเสธที่จะชี้แจงปัญหาที่เกิดขึ้น และขอเวลาหารือเป็นการภายในก่อนจับตา “CLICX” ธนาคารไร้สาขาปล่อยกู้ ลูกค้าบางส่วนชวนโพสต์เบี้ยวหนี้ปรากฏการณ์ของธนาคารคลิกซ์ สะท้อนให้เห็นว่า เทคโนโลยี AI ก็ยังมีความเสี่ยง เพราะถ้าปล่อยไปโดยกรองไม่พอ ก็อาจจะซ้ำเติม หนี้ครัวเรือนไทยที่อยู่ในระดับสูงอยู่แล้ว ซึ่งธนาคารแห่งประเทศไทยในฐานะหน่วยงานกำกับดูแล อาจต้องเข้ามาตรวจสอบดูว่า กระบวนการอนุมัติสินเชื่อ เป็นไปตามหลักเกณฑ์การปล่อยสินเชื่ออย่างรับผิดชอบหรือไม่จับตา “CLICX” ธนาคารไร้สาขาปล่อยกู้ ลูกค้าบางส่วนชวนโพสต์เบี้ยวหนี้อ่านข่าวเปิดแล้ว "Virtual Bank" ธนาคารไร้สาขา ความท้าทาย "ระบบการเงิน”ใหม่ของไทยเตือน ธปท. อุด 2 ช่องโหว่ คุมเกณฑ์ปล่อยกู้-ยืนยันตัวตนVirtual BankVirtual Bank ทางเลือกใหม่ "กลุ่มรายได้ไม่แน่นอน" ยกระดับ FinTech ไทยผ่าเกณฑ์ Red Line ปม “แยก 3 บริษัทย่อย” CPALL