อาลัย ‘เสริมศักดิ์ นาคบัว’ ศิลปินแห่งชาติ ‘ผู้บุกเบิกเซรามิกสมัยใหม่ในไทย’ ถึงแก่กรรมแล้ว

ศ.เกียรติคุณเสริมศักดิ์ นาคบัว ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (การออกแบบอุตสาหกรรม) พ.ศ.2558 เสียชีวิตจากอาการปอดติดเชื้อ เมื่อวันที่ 18 พ.ย. เวลา 05.00 น. ณ โรงพยาบาลนครชัยศรี จ.นครปฐม กำหนดจัดพิธีพระราชทานน้ำหลวงอาบศพวันที่ 19 พ.ย. สวดพระอภิธรรมตั้งแต่วันที่ 19-21 พ.ย. วัดกลางบางแก้ว อ.นครชัยศรี จ.นครปฐมเมื่อวันที่ 18 พ.ย. กรมส่งเสริมวัฒนธรรม (สวธ.) แจ้งว่า ได้รับประสานจากทายาทของ ศ.เกียรติคุณเสริมศักดิ์ นาคบัว ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (การออกแบบอุตสาหกรรม) พุทธศักราช 2558 ว่า ศ.เกียรติคุณเสริมศักดิ์ นาคบัว เสียชีวิตจากอาการปอดติดเชื้อ เมื่อวันที่ 18 พ.ย. เวลา 05.00 น. ณ โรงพยาบาลนครชัยศรี จ.นครปฐม โดยมีกำหนดจัดพิธีพระราชทานน้ำหลวงอาบศพในวันที่ 19 พ.ย. 2568 กำหนดสวดพระอภิธรรมตั้งแต่วันที่ 19-21 พ.ย. 2568 ณ ศาลาใหม่ วัดกลางบางแก้ว อ.นครชัยศรี จ.นครปฐม และจะมีพิธีพระราชทานเพลิงศพในวันที่ 22 พ.ย. 2568 ณ วัดกลางบางแก้ว จ.นครปฐมทั้งนี้สำหรับศิลปินแห่งชาติที่เสียชีวิตจะได้รับสวัสดิการช่วยเหลือตามกฎกระทรวงกำหนดสาขา คุณสมบัติ หลักเกณฑ์และวิธีการคัดเลือก และประโยชน์ตอบแทนของศิลปินแห่งชาติ พ.ศ.2555 ดังนี้ เงินช่วยเหลือเมื่อเสียชีวิต จำนวน 20,000 บาท ค่าเครื่องเคารพศพ จำนวน 3,000 บาท เงินค่าจัดพิมพ์หนังสือเผยแพร่ผลงานเมื่อเสียชีวิต เท่าที่จ่ายจริง จำนวนไม่เกิน 150,000 บาทสำหรับประวัติ ศาสตราจารย์เกียรติคุณเสริมศักดิ์ นาคบัว เกิดเมื่อวันที่ 30 ส.ค. 2478 ที่ จ.ชัยนาท สำเร็จการศึกษาปริญญาศิลปบัณฑิต สาขาวิชามัณฑนศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ระดับปริญญาโท สาขาวิชา Ceramic Art จาก University of Hawaii U.S.A. ได้รับปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาวิชาศิลปะการออกแบบหัตถอุตสาหกรรม จากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ นอกจากนี้ ยังได้รับทุนต่างๆ จากหลายสถาบัน เช่น ได้รับทุน East-West Center ไปศึกษาวิชา Ceramics ที่ University of Hawaii U.S.A เป็นต้นศาสตราจารย์เกียรติคุณเสริมศักดิ์ มีผลงานศิลปะเครื่องเคลือบดินเผาหลากหลาย ส่วนใหญ่รูปทรงงานศิลปะได้แรงบันดาลใจการสร้างผลงานแบบอิงธรรมชาติ เช่น ใบไม้ กิ่งไม้ ต้นหญ้า เมล็ดพืช รวมทั้งสัจธรรมต่างๆ รอบตัว จึงทำให้ผลงานเน้นความงามตามธรรมชาติของพื้นผิวที่แสดงอยู่ในผลงาน โดยมีลักษณะเด่น คือ การเคลือบด้วยขี้เถ้าพืช ให้ความรู้สึกสงบเงียบ สง่างาม ซ่อนความขลัง จึงส่งผลให้ชิ้นงานมีชีวิต และเป็นชีวิตที่ไม่มีวันตาย เหนือกว่านั้นเคลือบขี้เถ้าพืชกลุ่มสีเขียว ยังกระตุ้นอารมณ์ให้เกิดจินตภาพของความบริสุทธิ์ ในความเป็นธรรมชาติของการเคลือบได้อย่างชัดเจน คุณลักษณะต่างๆ นี้ หาได้ยากในการเคลือบชนิดอื่น ๆศาสตราจารย์เกียรติคุณเสริมศักดิ์ ยังศึกษาค้นคว้าและทดลองส่วนผสมของเนื้อดินปั้น เพื่อใช้ในการเรียนการสอนอยู่ตลอดเวลา และได้ออกแบบเครื่องผสมดินเหนียวให้เหมาะสมกับสภาพของวัตถุดิบที่สามารถหาได้ง่าย อีกทั้งได้คิดค้นเตาเผาเซรามิกแบบต่อเนื่อง (Periodic) ชนิดทางเดินลมร้อนลง (Downdraught) และใช้แก๊สปิโตรเลียมเหลว เป็นเชื้อเพลิงขึ้นเป็นเตาแรกในประเทศไทย นอกจากนี้ ยังมีงานวิจัยที่ได้รับการยอมรับระดับโลก เรื่อง เคลือบขี้เถ้าพืช คือ ใช้ขี้เถ้าพืชและวัตถุดิบในประเทศไทย พร้อมทั้งแนะนำวิธีที่จะไม่ทำให้เกิดการตัดไม้ทำลายป่า เป็นการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างคุ้มค่า ไม่ยุ่งยากซับซ้อนแต่ได้ผลดีนอกจากนี้ ศาสตราจารย์เกียรติคุณเสริมศักดิ์ ยังถือว่าเป็นบุคคลแรกที่นำเซรามิกสมัยใหม่เข้ามาในประเทศไทย และมีส่วนสำคัญในการผลักดันและยกระดับการศึกษาเครื่องปั้นดินเผาของประเทศไทยตั้งแต่ต้น โดยริเริ่มเปิดสอนรายวิชาเครื่องเคลือบดินเผาในคณะมัณฑนศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ด้วยความมุ่งมั่นและทุ่มเทศึกษาค้นคว้าในด้านเครื่องเคลือบดินเผาอย่างไม่หยุดนิ่งและพัฒนาการเรียนการสอนอยู่ตลอดเวลา จนสามารถยกระดับรายวิชาเครื่องเคลือบดินเผาให้เป็นภาควิชาเครื่องเคลือบดินเผาแห่งแรกของประเทศไทย ทั้งได้รับรางวัลนักออกแบบแห่งปี ซึ่งเป็นรางวัลเชิดชูเกียรติ ที่มอบแก่นักออกแบบไทย ผู้มีประสบการณ์ระดับสูงที่มีผลงานออกแบบอย่างต่อเนื่องเป็นระยะเวลามากกว่า 20 ปี เป็นแบบอย่างที่ดีและมีคุณูปการแก่วงการออกแบบ สังคมและประเทศชาติ