ไม่เคารพ (เพลง) ชาติ

มาว่าเรื่องดรามาปลายสัปดาห์ที่แล้วกันครับ…ประเด็น “หัวหน้าเท้ง” ยืนเคารพเพลงชาติแบบแกนๆ ที่ต้องบอกว่าแกนๆ แทนคำว่าไม่เคารพเพลงชาติ ก็เพราะ ด้อมส้มแก้ต่างให้ว่า “หัวหน้าเท้ง” ไม่ได้ยืนแข็งทื่อตลอด มีร้องเพลงชาติบ้าง หยุดร้องบ้าง ยืนตัวตรงบ้าง เอามือไขว้หลังบ้างแต่ภาพรวม “หัวหน้าเท้ง” มีวิธีเคารพเพลงชาติไม่เหมือนแกนนำพรรคการเมืองอื่นๆ บนเวทีดีเบต ประชันวิสัยทัศน์ "ศึกชิงผู้นำ อนาคตประเทศไทย" จัดโดยสถานีโทรทัศน์ช่อง ๗ สีทีวีเพื่อคุณ เมื่อวันที่ ๒๘ มกราคม ที่ผ่านมาเหมือนมาจากคนละวัฒนธรรม!ก่อนอื่นต้องเข้าใจตรงกันนะครับว่า การไม่ยืนเคารพธงชาตินั้น ปัจจุบันไม่ผิดกฎหมายต่างจากในอดีตมีโทษถึงจำคุกย้อนกลับไปสมัย จอมพล ป. พิบูลสงคราม เกิดการปฏิรูปวัฒนธรรมอย่างขนานใหญ่ เพื่อให้ไทยมีอารยะอย่างประเทศตะวันตกพระราชบัญญัติวัฒนธรรมแห่งชาติ พ.ศ. ๒๔๘๕ มาตรา ๖ บัญญัติว่า วัฒนธรรมซึ่งบุคคลจักต้องปฏิบัติตาม นอกจากจะได้กำหนดไว้โดยพระราชบัญญัติแล้ว ให้กำหนดโดยพระราชกฤษฎีกาได้ในกรณีดังต่อไปนี้ความเป็นระเบียบเรียบร้อยในการแต่งกาย จรรยาและมารยาทในที่สาธารณสถานหรือที่ปรากฏแก่สาธารณชนความเป็นระเบียบเรียบร้อยในการปฏิบัติตนและการปฏิบัติต่อบ้านเรือนความเป็นระเบียบเรียบร้อยในการประพฤติตนอันเป็นทางนำมาซึ่งเกียรติของชาติไทยและพระพุทธศาสนาความมีสมรรถภาพและมารยาทเกี่ยวกับวิธีดำเนินงานอาชีพความเจริญงอกงามแห่งจิตใจและศีลธรรมของประชาชนความเจริญก้าวหน้าในทางวรรณกรรมและศิลปกรรมความนิยมไทยมาตรา ๑๕ ผู้ใดฝ่าฝืนพระราชกฤษฎีกาซึ่งออกตามความในมาตรา ๖ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึ่งร้อยบาทหรือจำคุกไม่เกินหนึ่งเดือนหรือทั้งปรับทั้งจำต่อมาได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดวัฒนธรรมแห่งชาติ พ.ศ. ๒๔๘๕ ประกาศออกมาบังคับใช้ซึ่งในมาตรา ๖ บัญญัติว่า บุคคลทุกคนจักต้องเคารพตามระเบียบเครื่องแบบหรือตามประเพณีคือเคารพธงชาติขณะที่ชักขึ้นและลงประจำวันพร้อมกัน ตามเวลาประกาศของทางราชการเคารพธงชาติ ธงไชยเฉลิมพล ธงเรือรบ ธงประจำกองยุวชนทหาร หรือธงประจำกองลูกเสือ เมื่อชักขึ้นหรือลงประจำสถานที่ราชการ เมื่อเชิญมาตามทางราชการ หรืออยู่กับที่ประจำแถวหรือหน่วยทหาร ยุวชนทหาร หรือลูกเสือเคารพเพลงชาติ เพลงสรรเสริญพระบารมีและเพลงเคารพอื่นๆ ซึ่งบรรเลงในงานตามทางราชการ ในงานสังคม หรือในโรงมหรสพฉะนั้นบางคนคงเคยเห็นตำรวจตั้งโต๊ะจับปรับคนไม่ยืนเคารพเพลงชาติ ตามสี่แยก ตามตลาดสดใน พ.ศ. ๒๕๕๓ รัฐบาลอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ประกาศบังคับใช้พระราชบัญญัติวัฒนธรรมแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๓สาระสำคัญอยู่ที่ มาตรา ๓ ที่ให้ยกเลิก พระราชบัญญัติวัฒนธรรมแห่งชาติ พ.ศ. ๒๔๘๕, พระราชบัญญัติวัฒนธรรมแห่งชาติ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๔๘๖, พระราชบัญญัติเครื่องแบบกรรมการสภาวัฒนธรรมแห่งชาติ พ.ศ. ๒๔๘๖, พระราชบัญญัติสำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๒๒ และพระราชบัญญัติสำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๕ส่งผลให้การไม่ยืนเคารพธงชาติไม่มีความผิดอีกต่อไปฉะนั้น “หัวหน้าเท้ง” รวมถึง “ธนาธร” ที่ไปยืนท่าเดียวกันช่วงเดินหาเสียงในตลาด ไม่มีความผิดตามกฎหมายแต่ในแง่ประเพณีอันดีงาม ร้อนฉ่าครับ บุคคลระดับสูงของพรรคส้มมีทัศนคติต่อธงชาติไทย เพลงชาติไทย ไม่เหมือนประชาชนทั่วไปเรื่องนี้มิใช่เพิ่งเกิด แต่มีการถกเถียงถึงความหมายของชาติมาหลายปีแล้วปรากฏอยู่ในโพสต์เฟซบุ๊กของ ปิยบุตร แสงกนกกุล มาตั้งแต่ปี ๒๕๖๓คนกลุ่มนี้มอง “ชาติ” ต่างจากบุคคลทั่วไป"…คำว่า 'ชาติ'เกิดขึ้นเพราะคนยุคหลังเขียนขึ้นเรื่อยๆ เนื่องจากฝ่ายอนุรักษ์นิยมต้องการสร้างชาติ จึงเขียนประวัติศาสตร์ย้อนหลัง เพื่อบอกว่า สุโขทัย กรุงศรีอยุธยา รัตนโกสินทร์ เป็นชาติไทยมานานแล้ว ทั้งที่หากย้อนไปในสมัยกรุงศรีอยุธยา คนสมัยนั้นก็ไม่ได้คิดว่าชาติไทยเกิดมาตั้งแต่ตอนนั้นรูปธรรมที่ปรากฏอยู่ในปัจจุบัน ยกตัวอย่างเช่นประวัติศาสตร์สกุลแบบกรมพระยาดำรงเดชานุภาพหรือประวัติศาสตร์สกุลอื่นๆ ที่ถูกเขียนขึ้น ซึ่งนักประวัติศาสตร์เห็นร่วมกันว่าจิตสำนึกของคำว่า 'ชาติ'เพิ่งมาเกิดขึ้นในสมัยรัชกาลที่ ๕ หรือรัชกาลที่ ๖ แต่เราคิดว่าชาติไทยมีมาตั้งแต่สมัยก่อน เพราะคนในยุคปัจจุบันต้องการสร้างอดีตร่วมกัน เพื่อสร้างชาติ การเขียนประวัติศาสตร์จึงเขียนในลักษณะร้อยเรียงถึงความเสียสละเพื่อปกป้องชาติคำถามต่อมาคือจะทำอย่างไรให้คนในยุคปัจจุบันเชื่อมั่นในอดีตร่วมกัน และฝันถึงอนาคตที่ยังมาไม่ถึงร่วมกัน ดังนั้นก็ต้องสร้างปัจจุบันความสมัยใหม่ในเรื่องการเมืองการปกครองจะเกิดขึ้นได้ก็คือSecularization of State คือ การถอดรื้อความศักดิ์สิทธิ์ออกไปจากผู้ทรงอำนาจสูงสุด แล้วสร้างหน่วยใหม่ให้กลายเป็นผู้ทรงอำนาจสูงสุดในแต่ละรัฐนั่นก็คือประชาชนประชาชนคือคนทุกคน ไม่รู้กี่ร้อยล้านมาร่วมกันเป็นUnit เดียว เพื่อจะได้ใช้อำนาจได้ นี่คือการถือกำเนิดขึ้นมาของประชาชนหากเราต้องการให้คนในชาติเกิดจิตสำนึกร่วมกัน เราต้องจับข้อเท็จจริงร่วมกันในปัจจุบันให้ได้ เพื่อหวนไปหาอดีต และมองถึงอนาคตร่วมกันให้ได้ จึงจำเป็นต้องสร้าง 'ประชาชน'เพื่อให้ประชาชนมาสร้างชาติเมื่อประชาชนเป็นผู้สร้างชาติ คนในชาติที่รวมตัวกันในชื่อประชาชนก็จะเกิดจิตสำนึกร่วมกัน เห็นอกเห็นใจเคารพ เสียสละซึ่งกันและกัน เพื่อสร้างชาติชาติ = ประชาชนประชาชน = ชาติไม่มีประชาชนก็ไม่มีชาติถ้าประชาชนไม่รวมตัวกันติดขึ้นมา ไม่มีจิตสำนึกร่วมกัน ก็ไม่มีวันสร้างชาติได้ ดังนั้นประชาชนและชาติในยุคปัจจุบันจึงเปรียบเสมือนสองด้านของเหรียญเดียวกัน ขาดอะไรไปอย่างใดอย่างหนึ่งไม่ได้ เป็นหน่อเนื้อทุกอนุร่วมกัน…”ประวัติศาสตร์ชาติ ทั่วโลกไม่ค่อยต่างกันหรอกครับอย่างจีน จะเริ่มนับตอนนี้ชาวจีนวันนี้นับ จิ๋นซีฮ่องเต้ คือประวัติศาสตร์ชาติจีนอียิปต์ก็นับเอาอียิปต์โบราณคือประวัติศาสตร์อียิปต์แล้วจะแปลกอะไรกับการที่ไทยนับสุโขทัย อยุธยา รัตนโกสินทร์ ว่าคือประวัติศาสตร์ชาติไทยอย่าไปด้อยค่าอดีตตัวเองเลยครับในมุมของอีลิตพรรคส้ม ประเทศ คือชาติ ประชาชน เท่านั้นแต่ในมุมประชาชนทั่วไป ประเทศประกอบด้วย ชาติ ซึ่งก็คือประชาชน ศาสนา พระมหากษัตริย์เพลงชาติไทยถูกมองว่าเป็นเพลงเชิดชูสถาบัน เป็นสัญลักษณ์ของกลุ่มอนุรักษนิยมไปดูความหมายของเพลงชาติอังกฤษ ที่ชื่อว่า "God Save the King" (หรือ Queen ตามพระมหากษัตริย์ในขณะนั้น) มีเนื้อหาอธิษฐานขอให้พระเจ้าทรงคุ้มครองพระมหากษัตริย์ ทรงพระเจริญและมีชัยชนะ ซึ่งใช้มาตั้งแต่ปี ค.ศ. ๑๗๔๕God save our gracious King,(ขอพระเจ้าทรงคุ้มครององค์ราชาผู้ทรงพระคุณอันประเสริฐของเรา)Long live our noble King,(ขอให้พระองค์ทรงพระเจริญยิ่งยืนนาน)God save the King!(ขอพระเจ้าทรงคุ้มครองพระมหากษัตริย์!)Send him victorious,(ขอทรงประทานชัยชนะแก่พระองค์)Happy and glorious,(ทรงมีความสุขและรุ่งโรจน์)Long to reign over us,(ทรงครองราชย์เหนือพวกเราไปนานแสนนาน)God save the King!(ขอพระเจ้าทรงคุ้มครองพระมหากษัตริย์!)ปัจจุบันชาวอังกฤษยังคงยืนตรงเคารพธงชาติในวาระโอกาสสำคัญต่างๆ เช่น งานพระราชพิธี การแข่งขันกีฬาระดับนานาชาติ หรือการประชุมที่เป็นทางการแม้ไม่มีกฎหมายบังคับให้ต้องยืนตรงทุกครั้ง แต่การยืนแสดงความเคารพถือเป็นธรรมเนียมปฏิบัติและมารยาททางสังคมที่แสดงถึงความจงรักภักดีต่อสถาบันกษัตริย์“เท้ง-ทอน” ไม่ได้ยืนอย่างเคารพ จะมีเจตนาอย่างไรมิทราบได้แต่ถ้าสรุปตามแนวคิด “ปิยบุตร” ชาติคือ การถอดรื้อความศักดิ์สิทธิ์ออกไปจากผู้ทรงอำนาจสูงสุด แล้วสร้างหน่วยใหม่ให้กลายเป็นผู้ทรงอำนาจสูงสุดในแต่ละรัฐนั่นก็คือประชาชนนั่นคือเป้าหมาย.