เจ้าคุณโซลาร์เซลล์ ตั้ง 6 คำถามคาใจ ‘โซลาร์ล้านหลังคา’ อย่าให้ชาวบ้านเป็นหนี้เพราะแสงแดด

24 ตุลาคม 2569 – พระปัญญาวชิรโมลี (นพพร ธีรปญฺโญ) เจ้าอาวาสวัดป่าศรีแสงธรรม จังหวัดอุบลราชธานี ผู้ก่อตั้งโรงเรียนศรีแสงธรรม หรือ โรงเรียนเสียดายแดด ซึ่งเป็นที่รู้จักกันในชื่อ "เจ้าคุณโซลาร์เซลล์" โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กว่า ตอนนี้ทำนาบนหลังคา แต่ก่อนเคยแต่ทำนาบนหลังคน! โซลาร์ล้านหลังคา ใครจะรวยจากแสงแดด และใครจะเป็นหนี้เพราะแสงแดด?รัฐบาลบอกว่าติดโซลาร์เซลล์แล้วจะมีเงินเหลือเดือนละ 500–1,000 บาท อาตมาอยากขอดูสูตรคำนวณก่อนให้ชาวบ้านกู้เงินข่าววันที่ 22 ตุลาคม 2569 นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เปิดเผยว่า จะเสนอโครงการโซลาร์ภาคประชาชนเข้าที่ประชุม ครม. วันที่ 26 ตุลาคมนี้ ตั้งเป้า 1 ล้านครัวเรือน สนับสนุนครัวเรือนละ 50,000 บาท รวม 50,000 ล้านบาท พร้อมสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำจากธนาคารของรัฐนอกจากนี้ ยังเตรียมลงทุนสมาร์ตมิเตอร์และสมาร์ตกริด เพื่อให้ประชาชนขายไฟฟ้าส่วนเกินคืนการไฟฟ้าได้ โดยคาดว่าเมื่อรวมงบประมาณแล้วอาจสูงถึง 100,000 ล้านบาทสิ่งที่อาตมาสนใจเป็นพิเศษคือ รองนายกรัฐมนตรี กล่าวว่า “คนใช้ไฟน้อยก็อาจจะยิ่งดี เพราะจะกลายมาเป็นผู้ผลิตไฟฟ้า” และคาดว่าประชาชนจะมีเงินเหลือเดือนละ 500–1,000 บาท หลังหักค่างวดสินเชื่อฟังแล้วชื่นใจ เพราะถ้าทำได้จริงก็เป็นเรื่องดี แต่อาตมาทำงานด้านโซลาร์เซลล์มานาน จึงอดสงสัยไม่ได้ว่า เงินเหลือเดือนละ 500–1,000 บาทนั้น คำนวณมาจากอะไร?ลองยกตัวอย่างชาวบ้านธรรมดาสักหลังหนึ่ง บ้านหลังนี้จ่ายค่าไฟเดือนละ 1,200 บาท ใช้ไฟประมาณ 300 หน่วย ส่วนใหญ่ใช้ตอนเย็นและกลางคืน เพราะกลางวันออกไปทำงาน สมมติติดตั้งโซลาร์เซลล์ขนาด 5 กิโลวัตต์ ราคา 160,000 บาท รัฐบาลอุดหนุน 50,000 บาท เหลือเงินที่ต้องลงทุน 110,000 บาทหากกู้ธนาคารดอกเบี้ย 2.5% ต่อปี ผ่อน 7 ปี ต้องผ่อนประมาณ 1,429 บาทต่อเดือน สมมติระบบผลิตไฟฟ้าได้เฉลี่ย 562.5 หน่วยต่อเดือน และสามารถขายได้ทั้งหมดในราคา 2.20 บาทต่อหน่วย จะมีรายได้ 1,237.50 บาท รายได้ขายไฟยังไม่พอผ่อนธนาคาร ขาดประมาณ 191 บาทต่อเดือน ถ้าใช้ไฟจากแผงเองบางส่วน ก็จะประหยัดค่าไฟได้เพิ่มขึ้น แต่ไฟที่ใช้เองไม่ได้กลายเป็นเงินสดเข้าบัญชีทั้งหมดและที่สำคัญ ยังไม่คิดค่าล้างแผง ค่าซ่อมบำรุง ค่าเปลี่ยนอินเวอร์เตอร์ หรือช่วงเวลาที่ระบบเสียจนผลิตไฟไม่ได้ ตัวเลขนี้เป็นเพียงกรณีสมมติ ไม่ใช่การยืนยันว่าโครงการของรัฐบาลไม่คุ้ม เพราะเงื่อนไขจริงอาจแตกต่างกันแต่ก็แสดงให้เห็นว่า การจะบอกว่าชาวบ้านมีเงินเหลือเดือนละ 500–1,000 บาท ต้องมีรายละเอียดมากกว่าการบอกว่าประเทศไทยมีแดดเฉลี่ยวันละ 4 ชั่วโมง อาตมาจึงอยากถามรัฐบาลก่อนนำโครงการเข้า ครม. ว่า1. เงินสนับสนุน 50,000 บาท เป็นเงินให้เปล่าจริงหรือไม่ และประชาชนต้องลงทุนเองอีกเท่าไร?2. เงินเหลือเดือนละ 500–1,000 บาท คำนวณจากระบบขนาดกี่กิโลวัตต์ ราคาติดตั้งเท่าไร ผ่อนกี่ปี และใช้อัตรารับซื้อไฟฟ้าเท่าไร?3. หากบ้านใช้ไฟน้อยและใช้ไฟส่วนใหญ่ตอนกลางคืน รายได้ขายไฟจะเพียงพอผ่อนธนาคารจริงหรือไม่?4. หากอินเวอร์เตอร์เสียในปีที่ 5 หรือบริษัทผู้ติดตั้งปิดกิจการ ใครรับผิดชอบค่าซ่อมและรายได้ที่หายไป?5. หากหม้อแปลงหรือระบบจำหน่ายในหมู่บ้านรองรับไฟฟ้าไหลย้อนไม่ได้ จนอินเวอร์เตอร์ลดกำลังหรือหยุดขายไฟ ใครจะรับผิดชอบ?6. เงินกู้รัฐบาลที่ใช้สนับสนุนโครงการและปรับปรุงโครงข่ายไฟฟ้า จะสร้างประโยชน์คุ้มค่ากับภาระทางการคลังหรือไม่ และประชาชนที่ไม่ได้ติดตั้งจะได้รับประโยชน์อย่างไร?อาตมาไม่ได้คัดค้านโครงการโซลาร์เซลล์ภาคประชาชน ตรงกันข้าม อยากเห็นประชาชนได้ใช้พลังงานสะอาด ลดค่าไฟ และมีรายได้เพิ่มจริง ๆแต่การติดโซลาร์เซลล์เพื่อประหยัดค่าไฟ กับการกู้เงินติดโซลาร์เซลล์เพื่อหวังขายไฟ เป็นการลงทุนที่ต้องคิดต่างกันก่อนรัฐบาลชวนชาวบ้านเป็นผู้ผลิตไฟฟ้า ขอให้รัฐบาลทำให้ชาวบ้านเข้าใจต้นทุน ความเสี่ยง และภาระหนี้เสียก่อน อย่าให้บริษัทขายแผงได้เงิน ผู้รับเหมาได้เงิน ธนาคารมีลูกหนี้ แต่ชาวบ้านต้องมานั่งลุ้นทุกเดือนว่าเงินขายไฟจะพอจ่ายค่างวดหรือไม่ เพราะแดดออกทุกวัน ไม่ได้หมายความว่าเงินจะเข้ากระเป๋าทุกวัน แต่หนี้ธนาคารถึงกำหนดทุกเดือน ไม่ว่าแดดจะออกหรือไม่ก็ตามหากรัฐบาลมีสูตรคำนวณที่ทำให้ชาวบ้านมีเงินเหลือเดือนละ 500–1,000 บาทจริง อาตมาก็อยากให้เปิดเผยต่อสาธารณะ เพื่อให้ประชาชนใช้ประกอบการตัดสินใจก่อนกู้เงินอยากให้ชาวบ้านรวยจากแสงแดด อย่าให้ชาวบ้านเป็นหนี้เพราะแสงแดดทำนาบนหลังคาเป็นเรื่องดี ถ้าชาวบ้านเป็นเจ้าของผลผลิตและได้รับประโยชน์อย่างแท้จริงแต่ถ้าคนขายแผงได้เงิน คนรับเหมาได้กำไร ธนาคารได้ดอกเบี้ย ส่วนชาวบ้านได้หนี้ ก็ต้องระวังว่าจะกลายเป็นการทำนาบนหลังคนในรูปแบบใหม่!จากที่หวังว่าจะ “รวยไม่ไหวแล้ว” ระวังจะกลายเป็น “ผ่อนไม่ไหวแล้ว!”